Nhập Môn Cờ Vua

Upload: ThanhxuanBui.dokovn|Ngày: 17/01/2012|Lượt xem: 819|Tải về: 51

Chuyên mục:

www thuvien-ebook com tambao biên soạn chuyển ebook Mục lục www thuvien-ebook comtambao biên soạn chuyển ebookMục lụcNHẬP MÔN CỜ VUATẬP MỘT – KIẾN THỨC CƠ BẢNCHƯƠNG ILỊCH SỬ CỜ VUAKasparov v Deep BlueCHƯƠNG IIBài học thứ nhấtBÀN CỜ, QUÂN CỜ, KÝ HIỆU, LUẬT CHƠIBài học thứ haiKỸ THUẬT CƠ BẢNA ĐÒN P

www.thuvien-ebook.com

tambao biên soạn chuyển ebook

Mục lục

www.thuvien-ebook.comtambao biên soạn chuyển ebook

Mục lụcNHẬP MÔN CỜ VUA

TẬP MỘT – KIẾN THỨC CƠ BẢNCHƯƠNG I

LỊCH SỬ CỜ VUAKasparov v. Deep Blue

CHƯƠNG IIBài học thứ nhất

BÀN CỜ, QUÂN CỜ, KÝ HIỆU, LUẬT CHƠIBài học thứ hai

KỸ THUẬT CƠ BẢNA.ĐÒN PHỐI HỢP ĐƠN GIẢN

2.ĐÒN PHỐI HỢP MỞ RỘNGBài học thứ ba

BẮT ĐẦU VÁN CỜ THẾ NÀO?Bài học thứ tư

NHAÄP THAỉNHBài học thứ năm

CÁCH GHI CHÉP VÁN CỜ & CÁC KÝ HIỆU QUY ƯỚCBài học thứ sáu

BẮT CHỐT QUA ĐƯỜNG & PHONG CẤP CHỐT1.Ăn chốt qua đường

2.Phong cấp chốtBài học thứ bảy

GIÁ TRỊ SO SÁNH GIỮA CÁC QUÂNBài học thứ tám

GHIM QUÂN1.Ghim quân

2.Phương pháp hóa giải ghim quânBài học thứ chı́n

CHỐT THÔNG & HÌNH VUÔNG PHONG CẤPBài học thứ mười

Ô XUNG YẾUBài học thứ mười một

VAI TRÒ CỦA TƯỢNG TRONG CỜ VUABài học thứ mười hai

CÁC THẾ CỜ HÒABài học thứ mười ba

TẤN CÔNG VUA1.Tấn công khi lực lượng tập trung đủ mạnh và thuận lợi

2.Tấn công khi vua đối phương chậm nhập thành (còn ở trung tâm)Bài học thứ mười bốn

NHỮNG THẾ CỜ TÀN CHỐT THÔNG DỤNGCHƯƠNG III

BÀI TẬPPHẦN II

SỨC MẠNH CỦA SỰ TẬP TRUNG QUÂN1.Tập trung quân nặng trên cột mở và cột nữa mở

2.Tập trung quân nặng trên hàng ngangXỬ LÝ ĐA SỐ CHỐT TRÊN CÁNH

Nguyeân taéc chính :TẤN CÔNG BẰNG ‘LÀN SÓNG CHỐT”

CHIẾM LĨNH VÀ KHAI THÁC CỘT MỞNguyeân Taéc Chính :

TƯ LIỆU THAM KHẢO

NHẬP MÔN CỜ VUA

TẬP MỘT – KIẾN THỨC CƠ BẢN

CHƯƠNG I

LỊCH SỬ CỜ VUA

Chess (côø vua) laø moät trong nhöõng troø chôi baét nguoàn töø chöõ “Chaturanga”, moät troø chôi coùnguoàn goác töø AÁn Ñoä vaøo khoaûng theá kyû thöù 6 hoaëc sôùm hôn , noù coù lieân quan maät thieát ñeán côø

töôùng cuûa ngöôøi Trung Hoa. Chaturanga tieáng Phaïn (Sanskrit) coù nghóa laø troø chôi chieán traän ñoái khaùnggiöõa hai beân cuûa quaân ñoäi AÁn Ñoä vôùi boán binh chuûng laø voichieán, kî binh, chieán xa(do ngöïa keùo), vaø boä

binh (Vua vaø caän thaàn ôû giöõa) - töø ñoù ñöa ñeán boán loaïi quaân trong côø vua hieän nay - Töôïng, Maõ, Xe, vaøChoát.

Chaturanga töø AÁn Ñoä theo höôùng ñoâng truyeàn ñeán Trung Hoa, roài xuyeân qua Haøn quoác ñeå ñeánNhaät. Côø vua cuõng xuaát hieän ôû Ba Tö sau cuoäc xaâm chieám cuûa ngöôøi Hoài giaùo (638-651). Söï baønh

trướng của đạo Hồi đến Sicily và sự xâm lược Tây Ban Nha của người Ma Rốc đã mang “shatranj”(mộttên gọi khác của cờ) đến các nước Tây Âu, và xuyên qua các con đường thương mại cờ đã đến Liên

Xô. Vào cuối thế kỷ thứ 10 cờ vua đã được khắp Châu Âu biết đến. Nó cuốn hút các vị vua, cáctriết gia, các nhà thơ, và các ván cờ hay nhất đã được ghi chép lại để lưu truyền hậu thế.

Ngày nay cờ được khắp thế giới biết đến. Hàng năm người ta tổ chức nhiều giải cờ khácnhau từ giải VĐTG đến các giải Trẻ . Các quốc gia có phong trào cờ mạnh như Liên Xô, Hungary, Ấn Độ,

Mỹ, Trung Quốc, ...đều có các nhà vô địch thế giới.Hiện nay Việt Nam có 6 ĐKTQT nam và 3 ĐKTQT nữ, được xem là một quốc gia có phong trào cờ mạnh

trong khu vực - nhất là tuyến trẻ - đã sản sinh ra nhiều nhà VĐTG ở các lứa tuổi U10, U12, U14, U16, U18,và U20.

Năm 1997 ĐKTQT Liên Xô- vua cờ Garry Kasparov (VĐTG lần thứ 13 và giữõ vững danh hiệu nàytrong 16 năm từ 1984 đến năm 2000 ) trong một cuộc đấu chính thức 6 ván đã thất bại trước một máy

tính của hãng IBM có tên là Deep Blue. Máy tính này đã sử dụng trí thông minh nhân tạo tính toán 200triệu nước đi trong 01 giây phát triển tư duy chiến lược của nó.Đây là lần đầu tiên mà một ĐKT quốc

tế đã thua nhiều ván trước một máy tính. Điều này khiến cho người quan sát nghĩ rằng việc nâng cấptrí thông minh nhân tạo có thể sẽ vượt trội hơn khả năng con người trong một số lĩnh vực nào đó.

Kasparov v. Deep Blue(ĐKT Kasparov đang đấu với máy tính Deep Blue)

Jeff Christensen/REUTERSKasparov Challenges the World(Kasparov thách đấu với thế giới)

CHƯƠNG II

Bài học thứ nhất

BÀN CỜ, QUÂN CỜ, KÝ HIỆU, LUẬT CHƠI

1.Baøn côø: goàm 64 oâ vuoâng baèng nhau xen keû hai maøu ñaäm, nhaït. (1.1)*Khi thi ñaáu baøn côø ñöôïc ñaët giöõa hai ñaáu thuû sao cho oâ goùc tay traùi cuûa ñaáu thuû laø oâ maøu ñen .

(1.2)*Taùm (8) daõy oâ theo chieàu doïc baøn côø goïi laø “coät doïc”, ñöôïc kí hieäu laø coät”a”, coät”b”, coät”c”, coät”d”,

coät”e”, coät”f”, coät”g”, vaø coät”h”(1.3)*Taùm (8) daõy oâ theo chieàu ngang baøn côø goïi laø “haøng ngang”, ñöôïc kí hieäu tuaàn töï laø haøng 1, 2, 3, 4, 5,

6, 7, vaø haøng 8 .(1.4)*Ñöôøng noái caùc oâ cuøng maøu dính vaøo nhau ôû goùc goïi laø “ñöôøng cheùo”. Coù 13 ñöôøng cheùo maøu ñen

vaø 13 ñöôøng cheùo maøu traéng töø 2 oâ nhö b1-a2, g8-h7 ñeán 8 oâ nhö a1-h8, h1-a8. Caùc ñöôøng cheùo a1-h8 vaøh1-a8 coøn goïi laø hai ñöôøng cheùo lôùn.(1.5)

2.Quân cờ: có tất cả 32 quân cờ. Bắt đầu mỗi đấu thủ được cầm 16 quân màu nhạt (trắng) và 16quân màu sẫm (đen). (2.1)

3.Ký hiệu: 16 quân cờ gồm1 quân Vua viết tắc là V

1 quân Hậu viết tắc là HTRẮNG 2 quân Xe viết tắc là X

2 quân Tượng viết tắc là T2 quân Mã viết tắc là M

8 quân Chốt không có viết tắc

1 quân Vua viết tắc là V1 quân Hậu viết tắc là H

ĐEN 2 quân Xe viết tắc là X2 quân Tượng viết tắc là T

2 quân Mã viết tắc là M8 quân Chốt không có viết tắc

(2.2)* Chốt chỉ ghi ô mà nó đang đứng và ô mà nó sẽ đến ,hoặc ăn quân (không có viết tắc).

Ví dụ: Chốt đứng ở vị trí ban đầu là e2 , khi nó đi đến ô e4 thì sẽ ghi là :1.e2-e4 hoặc 1.e4 . Không phải ghi là 1. Chốt e4

* Cách đọc tên 1 ô cờ : Vì mỗi một ô cờ đều nằm trên cột dọc và hàng ngang nên người ta lấygiao điểm cột - hàng để gọi tên ô cờ đó.

Vớ duù: oõ a4 laứ giao ủieồm cuỷa coọt a vaứ haứng 4.

oõ b5 laứ giao ủieồm cuỷa coọt b vaứ haứng 5.ẹửụứng cheựo ủửụùc goùi teõn baống 2 oõ ụỷ ủaàu vaứ cuoỏi nhử “a1-h8”, “c8-h3” .v.v.

* Trung Taõm vaứ Hai Caựnh : Trung taõm laứ caực oõ ụỷ giửừa baứn cụứ . Ngửụứi ta chia Trung Taõm thaứnh 2 phần:1. Trung taõm chớnh goàm 4 oõ laứ: e4-d4-e5-d5

2. Trung taõm mụỷ roọng goàm 12 oõõ :c3-c4-c5-c6-d6-e6-f6-f5-f4-f3-e3-d3.Thoõng thửụứng khi noựi ủeỏn trung taõm laứ aựm chổ ủeỏn trung taõm mụỷ roọng (Hỡnh 1).

* Tửứ haứng ngang thửự 8 ủeỏn haứng ngang thửự 5 laứkhoõng gian (laừnh thoồ) cuỷa beõn ẹen* Tửứ haứng ngang thửự 1 ủeỏn haứng ngang thửự 4 laứ khoõng gian (laừnh thoồ) beõn Traộng .

* Tửứ coọt “a” qua coọt “d” goùi laứ Caựnh Haọu

* Tửứ coọt “e” qua coọt “h” goùi laứ Caựnh Vua .* Choỏt ủửựng trửụực Vua coứn goùi laứ “choỏt vua” vớ duù nhử choỏt e2.

Tửụng tửù coự “choỏt haọu”, “choỏt xe”, “choỏt maừ”, “choỏt tửụùng”.4. Luaọt chụi :

* Caựch di chuyeồn caực quaõn : Haọu, Xe, Tửụùng, Maừ, Choỏt.* Haọu di chuyeồn theo haứng ngang, coọt doùc, ủửụứng cheựo (moọt hoaởc nhieàu oõ).

* Xe di chuyeồn theo haứng ngang, coọt doùc (moọt hoaởc nhieàu oõ).* Tửụùng di chuyeồn theo ủửụứng cheựo (moọt hoaởc nhieàu oõ).

* Maừ di chuyeồn theo ủửụứng cheựo Hỡnh chửừ nhaọt 3oõx2oõ* Choỏt di chuyeồn veà phớa trửụực 1 oõ . Khi mụựi baột ủaàu ủi, choỏt ủửụùc quyeàn ủi 2oõ , nhửng sau ủoự chổ ủi

moọt oõ maứ thoõi. Choỏt khoõng ủi ngang, khoõng ủi thuùt luứi (Hỡnh 2).* Caựch di chuyeồn quaõn Vua: Vua di chuyeồn theo haứng ngang, coọt doùc, ủửụứng cheựo (moói laàn moọt oõ).

(Hình 2)

* Cách ăn quân : Trên đường di chuyển nếu gặp quân đối phương cản đường thì có thể ăn quânnày bằng cách lấy quân đó ra và đặt quân mình vào thế chỗ.

Bobby Fischer - một tài năng kiệt xuất của nước Mỹ.Ông là nhà vô địch thế giớilần thứ 11 (năm 1972),

là người đã để lại những ván cờ xuất sắctrong mỗi lần gặp các đối thủ khác nhau.

Bài học thứ hai

KỸ THUẬT CƠ BẢN

A.ĐÒN PHỐI HỢP ĐƠN GIẢN

Muïc ñích cuoái cuøng cuûa moät vaùn côø laø chieáu bí vua ñoái phöông giaønh thaéng lôïi. Muoán vaäy caàn phaûibieát caùch thöïc hieän ñieàu ñoù. sau ñaây laø moät soá kyõ thuaät cô baûn ñeå chieáu bí vua ñoái phöông.

HAÄU* Haäu chieáu bí moät mình vua: Nguyeân taéc chính laø doàn vua ñoái phöông vaøo goùc (hoaëc caïnh) baøn côø ,

sau ñoù keát hôïp vôùi vua mình baûo veä Haäu vaø chieáu bí ñoái phöông.

sau ñoù keát hôïp vôùi vua mình baûo veä Haäu vaø chieáu bí ñoái phöông.Ví duï :

Traéng Va2, Hb8Ñen Ve4 Traéng ñi tröôùc thaéng (Hình 3)

(H.3)

1.Hb5 (kieồm soaựt haứng 5 vaứ oõ c4) Ve3 2.Hc4 (kieồm soaựt haứng 4 vaứ oõd3) Vf2

3.Hd3 (kieồm soaựt haứng 3 vaứ oõ e2) Vg1 4.He2 (kieồm soaựt haứng 2 vaứ oõ f1) Vh1

5.Vb3 (tieỏn vua veà hoồ trụù cho haọu) Vg1 6.Vc3 Vh1 7.Vd3 Vg1 8.Ve3 Vh1

9.Vf3 Vg1 10.Hg2 #Treõn ủaõy chổ laứ phửụng phaựp caờn baỷn, ngửụứi chụi coự theồ tỡm thaỏy phửụng phaựp chieỏu bớ nhanh hôn .

*Haọu + Xe chieỏu bớ moọt mỡnh vua : coự nhieàu kieồu chieỏu bớ vua baống 2 quaõn Haọu vaứ Xe. Sau ủaõy laứ caựcvớ duù minh hoùa (Hỡnh 4-5-6-7-8) .

XABCDEFGHY 8-tR-+-+-mk(

7wQ-+-+-+-'6-+-+-+-+&

5+-+-+-+-%4-+-+-+-+$

3+-+-+-+-#2-+-+-+-+"

1+-+-+-mK-!xabcdefghy

(chieáu bí theo haøng ngang)(H. 4)

XABCDEFGHY8-+-+-+-+(

7+-+-+-+-'6-+-+-+-+&

5+-+-+-+Q%4-+-+-+R+$

3+-+-+-+-#2-+-+-+-mk"

1+K+-+-+-!xabcdefghy

(chieáu bí theo coät doïc)(H.5)

XABCDEFGHY8-+-+-+-mk(

7+-tR-+-wQ-'6-+-+-+-+&

5+-+-+-+-%4-+-+-+-+$

3+-+-+-+-#2-+-+-+-+"

1+K+-+-+-!xabcdefghy

(H.6)

XABCDEFGHY8-+-+-+-+(

7+-+-+-+-'6-+-+-+Qmk&

5+-+-+-+-%4-+-+-+-+$

3+-+-+-+-#2-+-+-+R+"

1+K+-+-+-!xabcdefghy

(H.7) XABCDEFGHY

8-+-+-+-+(7+-+-+-+-'

7+-+-+-+-'6-+-+-+-mk&

5+-+-+-+-%4-+-+-+-+$

3wq-+-+-+-#2-tr-+-+-+"

1mK-+-+-+-!xabcdefghy

H.8 (Moät kieåu chieáu bí khaùc)

* Hậu + Tượng chiếu bí một mình VuaVí dụ :

Trắng Vg1, Hg4, Xb2, Xb3, Ta1, f2, g2, h3.Đen Vg8, Ha7, Xa8, Xb8, Te6, f7, g7, h7. Trắng ủi trước thắng(H.9)

ABCDEFGHY8rtr-+-+k+(

7wq-+-+pzpp'6-+-+l+-+&

5+-+-+-+-%4-+-+-+Q+$

3+R+-+-+P#2-tR-+-zPP+"

1vL-+-+-mK-!xabcdefghy

(H.9)1.Xb8 Xb8 2.Xb8 (môû ñöôøng cheùo cho Töôïng)

2….Hb8 3.Hg7 #* Haäu + Maõ chieáu bí Vua

Vớ duù :Trắng Vg1, Hh4, Xd6, Xf1, Me4, Mh5, f2, g2, h2.

Đen Vg8, Hb4, Xf8, Xd8, Tf6,Md7,f7, g6, h7. Trắng ủi trước thắng (H.10)XABCDEFGHY

8-+-tr-trk+(7+-+n+p+p'

6-+-tR-vlp+&5+-+-+-+N%

4-wq-+N+-wQ$3+-+-+-+-#

2-+-+-+PzP"1+-+-+RmK-!

xabcdefghy(H.10)

1.Mhf6 Mf6 2.Mf6 Vg7 [hoaëc 2….Vh8] 3.Hh7 bí .* Haäu + Choát chieáu bí Vua

Vớ duù : Trắng Va1, Hg5, Md4, h5

Đen Vg7, Xf8, Xg8, Te6, f7, g6, h7. Trắng ủi trước thắng (H.11)XABCDEFGHY

8-+-+-trr+(7+-+-+pmkp'

6-+-+l+p+&5+-+-+-wQP%

4-+-sN-+-+$3+-+-+-+-#

3+-+-+-+-#2-+-+-+-+"

1mK-+-+-+-!xabcdefghy

(H.11)1.h6 Vh8 2.Hf6 Xg7 3.Hg7 #

XE* Xe chieáu bí moät mình vua : cuõng töông töï nhö Haäu, duøng Xe vaø Vua doàn eùp vua ñoái phöông vaøo goùc

(hoaëc caïnh) vaø chieáu bí.* Hai Xe chieáu bí moät mình vua : cuõng töông töï nhö Haäu + Xe (H.12) .

XABCDEFGHY8-tR-+-+-mk(

7tR-+-+-+-'6-+-+-+-tR&

5+-+-+-+-%4-+-+-+R+$

3+-+-+-+-#2-+-+-+K+"

1+-+-+-+-!xabcdefghy

(H.12) (chieáu bí theo haøng , hoaëc theo coät)

* Xe + hai Töôïng chieáu bí VuaVí duï :

Trắng Vg1, Xg4, Tc3, Td3, b2, c2, f2, g2, h3Đen Vg8, Xf8, Xe8, Tb6, a7, g7, h7. Trắng ủi trước thắng (H.13)

XABCDEFGHY8-+-+rtrk+(

7zp-+-+-zpp'6-vl-+-+-+&

5+-+-+-+-%4-+-+-+R+$

3+-vLL+-+P#2-zPP+-zPP+"

1+-+-+-mK-!xabcdefghy

(H.13)1.Xg7 Vh8 2.Xg6 Td4 3.Td4 Xe5 4.Te5 Xf6 5.Tf6 #

* Xe + Töôïng + Maõ chieáu bí VuaVí duï :

Trắng Vg1, Hg2, Tf3, f2, h3.Đen Vg8, Xe8, Xf8, Tb6, a7, g7, h7. Trắng ủi trước thắng (H.14).

XABCDEFGHY8-+-+r+k+(

7zp-+-+-+-'6-vl-+-+-+&

5+-+-+-+-%4-+-+-+psn$

3+-+-+L+P#2-+-+-zPQ+"

1+-+-+-mK-!xabcdefghy

(H.14)1….Xe1 2.Vh2 Tc7! 3.Hg3 Mf3 4.Vg2 Xg1 bí

*Xe + Töôïng chieáu bí Vua

*Xe + Töôïng chieáu bí VuaVí duï:

Trắng Va1, Hh6, Xh1, Th4, b2.Đen Vg8, He4, Xf8, f7, g6. Trắng ủi trước thắng (H.15)

XABCDEFGHY8-+-+-trk+(

7+-+-+p+-'6-+-+-+pwQ&

5+-+-+-+-%4-+-+q+-vL$

3+-+-+-+-#2-zP-+-+-+"

1mK-+-+-+R!xabcdefghy

(H.15)1.Hh8 Vh8 2.Th6 Vg8 3.Xh8 bí

* Xe + Maõ chieáu bí VuaVí duï :

Trắng Vb2, Xg5, Xh1, Mh5, a2, b3, c2Đen Vg8, Hc5, Xf8, Tb5, f7, g7, h7 Trắng ủi trước thắng . (H.16)

XABCDEFGHY8-+-+-trk+(

7+-+-+pzpp'6-vl-+-+-+&

5+-wq-+-tRN%4-+-+-+-+$

3+P+-+-+-#2PmKP+-+-+"

1+-+-+-+R!xabcdefghy

(H.16)1.Mf6 Vh8 2. Xh7 bí .

* Xe + Choát chieáu bí Vua .Ví duï :

Trắng Vc1, Xh1, Xh6, Mf3, a2, b2, c2, f5, h5ĐenVh8, Xe6, Xg8, Tf8, Mg6, a6, b5, f7, h7Trắng ủi trước thắng (H.17)

XABCDEFGHY8-+-+-vlrmk(

7+-+-+p+p'6p+-+r+ntR&

5+p+-+P+P%4-+-+-+-+$

3+-+-+N+-#2PzPP+-+-+"

1+-mK-+-+R!xabcdefghy

(H.17)1.Xh7 Vh7 2.hg6 Vg7 3.Xh7 Vf6 4.Xf7 bí

B.ĐÒN PHỐI HỢP MỞ RỘNG

Như đã nói muốn thắng một ván cờ phải chiếu bí vua đối phương. Để làmđược điều này cần phảicó ít nhất là hai quân trở lên kết hợp với nhau. Công việc tính toán kết hợp giữa các quân gọi là

có ít nhất là hai quân trở lên kết hợp với nhau. Công việc tính toán kết hợp giữa các quân gọi là“đòn phối hợp”. Sau đây là một số đòn phối hợp căn bản.

*Vớ duù 1: Trắng Vd7, Hb5

ẹen Va8 Trắng ủi trước thắng . (H.18) XABCDEFGHY

8k+-+-+-+(7+-+K+-+-'

6-+-+-+-+&5+Q+-+-+-%

4-+-+-+-+$3+-+-+-+-#

2-+-+-+-+"1+-+-+-+-!

xabcdefghy(H.18)

1.Hb1 Va7 2.Vc7! Va6 3.Hb6 bí: hoaëc 1. Hb1 Va7 2.Vc7 Va8 3.Hb7 bí[Söï keát hôïp giöõa Vua vaø Haäu!]

*Vớ duù 2 : Trắng Vh1

Đen Vh4, Xa8 ẹen di trửụực thaộng. (H.19)1….Vg3! 2.Vg1 Xa1 bớ. [Keỏt hụùp Vua vaứ Xe].

*Vớ duù 3: Trắng Vg1, Xa1ự, Xb3, Mb2

Đen Vh8, Xe2, Xh2 Trắng ủi trước thắng .(H.20)1.Xa8+ Vh7 2.Xb7+ Vg6 3.Xb6+ Vf5 4.Xa5+ Ve4 5.Xb4+ Vf3

[5...Ve3 6.Xa3+ Vd2 7.Md3 Xeg2+ (7...Ve3 8.Mf4+ Vd2 9.Xb2+ Vc1 10.Md3+ Md1 11.Xa1#) 8.Vf1]6.Xa3+ Xe3 7.Xe3+ Ve3 8.Vh2 1–0

XABCDEFGHY8r+-+-+-+(

7+-+-+-+-'6-+-+-+-+&

5+-+-+-+-%4-+-+-+-+$

3+-+-+-mk-#2-+-+-+-+"

1+-+-+-+K!xabcdefghy

(H.19)

XABCDEFGHY8-+-+-+-mk(

7+-+-+-+-'6-+-+-+-+&

5+-+-+-+-%4-+-+-+-+$

3+R+-+-+-#2-sN-+r+-tr"

1tR-+-+-mK-!xabcdefghy

(H.20)*Vớ duù 4 :

Trắng Vg1, Xd8, Xg6, Td4, Me5, f2, g2, h2.Đen Vh8, Hc8, Xb8, Xf8, f7, g7, h7. Trắng ủi trước thắng . (H.21)

1.Mf7 + Vg8 2.Xg7 # [keỏt hụùp 3 quaõn]. XABCDEFGHY

8-trqtR-tr-mk(7+-+-+pzpp'

6-+-+-+R+&5+-+-sN-+-%

4-+-vL-+-+$3+-+-+-+-#

2-+-+-zPPzP"1+-+-+-mK-!

xabcdefghy(H.21)

*Vớ duù 5: Trắng Vg1, Hc7, Xe1ự, Xf1, f2, g3, h2

Trắng Vg1, Hc7, Xe1ự, Xf1, f2, g3, h2ẹen Vh8, Xa1, Tg7, Te4, Mh4, g4, h3. ẹen di trửụực thaộng. (H.22)

XABCDEFGHY8-+-+-+-mk(

7+-wQ-+-vl-'6-+-+-+-+&

5+-+-+-+-%4-+-+l+psn$

3+-+-+-zPp#2-+-+-zP-zP"

1tr-+-tRRmK-!xabcdefghy

(H.22)1….Mf3+ 2.Vh1 Me1+ 3.Vg1 [ 3.f3 Tf3 4.Vg1 (4.Xf3 Mf3 #) Td4 5.Xf2 Mc2 #]

3….Mf3+ 4.Vh1 Xf1 # [ Keát hôïp 4 quaân].ÔÛ treân laø moät soá ñoøn phoái hôïp cô baûn, sau ñaây laø caùc ñoøn phoái hôïp theo chuû ñeà.

1.Ñoøn phoái hôïp chieáu bí theo haøng ngang cuoái cuøngHaøng ngang thöù 1 vaø haøng ngang 8 ñöôïc goïi laø haøng ngang cuoái cuøng. Ñoøn phoái hôïp naøy chæ thaønh

coâng khi Vua chöa ñöôïc “môû cöûa soå”( ñi choát tröôùc vua leân 1 hoaëc 2 oâ ).*Ví duï 1:

Trắng Vg1, Hg5, Xd1, Xd2, f2, g2, h3ẹen Vg8, Hc7, Xc8, Xd8, f7, g7, h7. Trắng ủi trước thắng (H.23).

XABCDEFGHY8-+rtr-+k+(

7+-wq-+pzpp'6-+-+-+-+&

5+-+-+-wQ-%4-+-+-+-+$

3+-+-+-+P#2-+-tR-zPP+"

1+-+R+-mK-!xabcdefghy

(H.23)Nhaän xeùt: Traéng ñaõ ñi choát h2 ñeán h3 (môû cöûa soå) ñeå Vua coù theå leân h2 khi bò chieáu ôû haøng cuoái.

Trong luùc Ñen chöa laøm ñöôïc ñieàu ñoù. Vì theá Traéng ñaõ chôi:1.Xd8 Xd8 2.Xd8 Hd8 3.Hd8#.

[ Coøn neáu Ñen ñi tröôùc seõ chôi: 1….Xd2 2.Xd2 Hc1+ 3.Vh3 caân baèng.]Ví duï 2:

Trắng Vg1, Xd1, Xd2, Td3, Mg5, f2, g2, h2ẹen Vg8, Ha8, Xd8, Tf8, g7, h7. Trắng ủi trước thắng (H.24)

1.Tc4+ Vh8[Neỏu 1….Xd5 2.Xd5 Hd5 3.Hd5 Traộựng thaộng]

2.Mf7+ Vg8 3.Mh6++ Vh8 4. Xd8 Ha3 5.Mf7+ Vg8 6.Md6+[caỷn ủửụứng Haọu ủen]

7.Vh8 Xd8# . XABCDEFGHY

8q+-tr-vlk+(7+-+-+-zpp'

6-+-+-+-+&5+-+-+-sN-%

4-+-+-+-+$3+-+L+-+-#

2-+-tR-zPPzP"1+-+R+-mK-!

xabcdefghy(H.24)

(H.24)2. Ñoøn “chieáu khai thoâng”, “coái xay”

Khi moät quaân di chuyeån môû ñöôøng cho quaân coøn laïi chieáu Vua ñoái phöông, ta goïi laø “chieáu khai thoâng”.Khi quaân di chuyeån taán coâng tieâu dieät quaân ñoái phöông ta goïi laø “ñoøn coái xay”.

Ngoaøi ra quaân di chuyeån chieáu Vua ñoái phöông, ñeå quaân coøn laïi taán coâng quaân ñoái phöông cuõng laømoät daïng chieáu khai thoâng.

*Vớ duù 1: Trắng Vh1, Xd5, Tg2, Md2, a4

ẹen Vb7, He3, a5, b6, g6, h5. Trắng ủi trước thắng . (H.25)XABCDEFGHY

8-+-+-+-+(7+k+-+-+-'

6-zp-+-+p+&5zp-+R+-+p%

4P+-+-+-+$3+-+-wq-+-#

2-+-sN-+L+"1+-+-+-+K!

xabcdefghy(H.25)

1.Xe5 Hf3 2.Mf3 Va6 3Md4 Va7 4.Xe7+ Vb8 5.Mc6+ Vc8 6.Th3# 1–0* Vớ duù 2:

Trắng Vg1, Xg4, Tb2, Tg2, a2, b3, f2, g3, h2ẹen Vg8, Xa8, Xf8, Tc7, Mb5, a7, f7, g7, h7.Trắngủitrướcthắng (H.26)

XABCDEFGHY8r+-+-trk+(

7zp-vl-+pzpp'6-+-+-+-+&

5+n+-+-+-%4-+-+-+R+$

3+P+-+-zP-#2PvL-+-zPLzP"

1+-+-+-mK-!xabcdefghy

(H.26)1.Xg7+ Vh8 2.Xf7+ Vg8 3.Xg7+ Vh8 4.Xg6+ Mc3(Md4) 5.Tc3(Td4) Te5 6.Te5 Xf6 7.Tf6# 1 - 0

3 Ñoøn chieáu ñoâi Chieáu ñoâi laø hai quaân cuøng chieáu moät löôït. Chaïy vua laø nöôùc duy nhaát.

*Vớ duù 1: Trắng Va1, Hh6, Xh1,Th4,b2

ẹen Vg8, He4, Xf8, f7, g6. Trắng ủi trước thắng (H.27).XABCDEFGHY

8-+-+-trk+(7+-+-+p+-'

6-+-+-+pwQ&5+-+-+-+-%

4-+-+q+-vL$3+-+-+-+-#

2-zP-+-+-+"1mK-+-+-+R!

xabcdefghy(H.27)

1.Hh8!! Vh8 2.Tf6 Vg8 3.Xh8 #* Vớ duù 2:

Trắng Vf1, Xb2, Xh2, Ta1, Me6, g3, h4

Trắng Vf1, Xb2, Xh2, Ta1, Me6, g3, h4ẹen Vg8, He7, Xf8, Ma7, Ma8, f7, g6 Trắng ủi trước thắng (H.28).

XABCDEFGHY8n+-+-trk+(

7sn-+-wqp+-'6-+-+N+p+&

5+-+-+-+-%4-+-+-zP-+$

3+-+-+-zP-#2-tR-+-+-tR"

1vL-+-+K+-!xabcdefghy

(H.28)1.Xh8+ Vh8 2.Xh2+ Vg8 3.Xh8#

4. Ñoøn “chieáu thaét coå”Laø söï phoái hôïp kheùo leùo vaø taøi tình giöõa Haäu vaø Maõ. Haäu hy sinh ñeå Maõ chieáu bí Vua ñoái phöông.

*Vớ duù 1 : Trắng Vg1, Hc3, Xb1, Xe1ự, Tb2, Tc4, Mf3, a2, b3, f2, g2, h2.ẹen Vg8, Hh4, Xe8, Xf8, Tc5, Mg4, a7, b6, f7, g6, h7 .Trắng ủi trước thắng (H.29)

XABCDEFGHY8-+-+rtrk+(

7zp-+-+p+p'6-zp-+-+p+&

5+-vl-+-+-%4-+L+-+nwq$

3+PwQ-+N+-#2PvL-+-zPPzP"

1+R+-tR-mK-!xabcdefghy

(H.29)1….Hf2 2.Vh1 Hg1+!! 3.Mg1 (hoaởc Xg1) Mf2 #

* Vớ duù 2: Trắng Vg1, HHf1, Xe2, Mg5, g2, h2ẹen Vg8, Hb8, Xa8, Xc8, g7,h7.Trắngthắng(H.30)

XABCDEFGHY8rwqr+-+k+(

7+-+-+-zpp'6-+-+-+-+&

5+-+-+-sN-%4-+-+-+-+$

3+-+-+-+-#2-+-+R+PzP"

1+-+-+QmK-!xabcdefghy

(H.30)1.Xe8+! Xe8 2.Hc4+ Vh8 [ 2….Vf8 3.Hf7 # ]3.Mf7+ Vg8 4.Mh6 ++ Vh8 5.Hg8!! Xg8 6.Mf7 #

5. Ñoøn “thu huùt” (loâi keùo) :Taùc duïng cuûa ñoøn naøy laø loâi keùo Vua ñoái phöông vaøo choã khoâng coøn quaân phoøng ngöï ñeå tieâu dieät.

*Vớ duù 1: Trắng Vb1, Hb3, Xh1, Xh7, Th5, a2, b2, c2, e4, f5, g2.

ẹen Vf8, Hb6, Xe7, Xg8, Tb5, a7, b7, c7, d6, f6,g7. Trắngủitrướcthắng (H.31) XABCDEFGHY

8-+-+-mkr+(7zppzp-tr-zpR'

6-wq-zp-zp-+&5+l+-+P+L%

5+l+-+P+L%4-+-+P+-+$

3+Q+-+-+-#2PzPP+-+P+"

1+K+-+-+R!xabcdefghy

(H.31)1.Hg8!! Vg8 [ Vua ñaõ quag8]

2.Xh8!! Vh8 [ Vua ñaõ ñeán h8 - quaù xa quaân baûo veä]3.Tf7 # [huûy dieät].Traéng ñaõ hy sinh Haäu, Xe loâi keùo Vua ñeán h8 ñeå tieâu dieät!

*Vớ duù 2: Trắng Vh1, Hc8, Xg1, Te4, a3,d3,g6, h2.

ẹen Vg7, Hc5, Xf6, Te7, a7, c6, h6Trắng ủi trước thắng (H.32)

1.Hd7+ Vf8 2.g7 Vh8 3.He8+ Xf8 4.gf8/H # XABCDEFGHY

8-+Q+-+-+(7zp-+-+-mk-'

6-+p+-trPzp&5+-wq-+-+-%

4-+-+L+-+$3zP-+P+-+-#

2-+-+-+-zP"1+-+-+-tRK!

abcdefgh(H.32)

Bài học thứ ba

BẮT ĐẦU VÁN CỜ THẾ NÀO?

Coù naêm nguyeân taéc chính caàn nhôù khi baét ñaàu moät vaùn côø:

1.Ñi choát chieám trung taâm, ñoàng thôøi môû ñöôøng cheùo cho Haäu , Töôïng.2.Phaùt trieån caùc quaân nheï (Maõ, Töôïng) caùnh Vua vaøo trung taâm theo nguyeân taéc Maõ ñi tröôùc, Töôïng ñi

sau.3.Nhaäp thaønh ñöa Vua vaøo choã an toaøn, ñöa Xe ra chieán ñaáu.

4.Tieáp tuïc phaùt trieån caùc quaân nheï coøn laïi (thöôøng laø ôû caùnh Haäu) vaøo trung taâm.5.Khi haøng ngang cuoái cuøng chæ coøn laïi caùc quaân naëng (Haäu, Xe), tính toaùn ñeán vieäc taán coâng ñoái

phương bằng cách chuyển dịch lực lượng đến những nơi cần thiết. Cần nhớ rằng bất kỳ cuộc tấn côngnào cũng liên quan đến việc chuyển động chốt. Nói cách khác Chốt đóng vai trò rất quan trọng trong

bất kỳ cuộc tấn công nào trong cả ba giai đoạn của ván cờ ( Khai cuộc - Trung cuộc - và Tàn cuộc).Qua các giai đoạn trên, rõ ràng trung tâm đóng một vai trò hết sức quan trọng.

* Ví dụ minh họa: Ván cờ Ý1.e4 e5 2.Mf3 Mc6 3.Tc4 Tc5 4.0–0 Mf6 5.d3 d6 6.Mc3 0–0 7.Tg5 Tg4 (H.33)

XABCDEFGHY

XABCDEFGHY8r+-wq-trk+(

7zppzp-+pzpp'6-+nzp-sn-+&

5+-vl-zp-vL-%4-+L+P+l+$

3+-sNP+N+-#2PzPP+-zPPzP"

1tR-+Q+RmK-!xabcdefghy

(H.33)* Sau khi ñaõ trieån khai 4 nguyeân taéc chính noùi treân, baây giôø Traéng ñang tính toaùn vieäc ñi choát leân a3

để rồi sau đó b4 tấn công Tượng đen, hoặc nhảy Mã d5 trung tâm hóa Mã chuẩn bị cho việc tấn côngở cánh vua. Đen cũng có thể làm tương tự bằng cách đi chốt lên a6, để rồi b5 tấn công Tượng đen v.v..

Bài học thứ tư

NHẬP THÀNH

1.Nhaäp Thaønh : laø nöôùc di chuyeån quaân Vua vaø 1 trong hai quaân Xe tính chung laø moät nöôùc ñi cuûa

quaân Vua, ñöôïc thöïc hieän nhö sau:- Quaân Vua di chuyeån 2 oâ töø oâ ban ñaàu sang phía quaân Xe tham gia nhaäp thaønh, sau ñoù quaân xe noùi

treân di chuyeån nhaûy qua oâ quaân vua vöøa ñeán ñeå ñöùng vaøo caïnh quaân vua.(5.1b) - Neáu ñaáu thuû chaïm vaøo quaân xe tröôùc roái môùi chaïm vaøo quaân vua thì ñaáu thuû khoâng ñöôïc nhaäp

thành về phía quân xe đó mà buộc phải đi quân xe đã chạm, nếu quân xe đã chạm không đi được thìđấu thủ được quyền đi nước nào bất kỳ đúng luật.(5.1c)

- Nếu đấu thủ chạm vào quân vua, hoặc cùng lúc chạm cả vào quân vua và xe, với ý định nhậpthành, nhưng nước nhập thành đó không thực hiện được thì đấu thủ đó phải chuyển quân vua đi hoặc

nhập thành với quân xe khác nếu nước nhập thành đó còn thực hiện được. Nếu quân vua không dichuyển được thì đấu thủ đó được quyền thực hiện một nước đi khác hợp lệ.(5.1d)

2.Không được phép nhập thành :a) Khi quân vua đã di chuyển rồi.

b) Khi quân xe phía nhập thành đã di chuyển rồi.(5.1e)3.Tạm thời không được phép nhập thành :

a) Nếu ô ban đầu của quân vua, ô quân vua định đi qua,hoặc ô quân vua định đến, đang bị một (hoặcnhiều) quân đối phương tấn công.

b) Các ô giữa quân vua và quân xe định tham gia vào nước nhập thành có quân đứng.(5.1f)* Nước nhập thành được ký hiệu :

0 - 0: Nhập thành gần (còn gọi là nhập thành cánh vua)0 - 0 - 0: Nhập thành xa (còn gọi là nhập thành cánh hậu)

Bài học thứ năm

CÁCH GHI CHÉP VÁN CỜ & CÁC KÝ HIỆU QUY ƯỚC

CÁCH GHI CHÉP VÁN CỜ & CÁC KÝ HIỆU QUY ƯỚC

Ghi cheùp vaùn côø laø coâng vieäc baét buoäc cuûa ñaáu thuû côø, vaõ laïi thoâng thaïo caùch ghi cheùp cuøng vôùi

caùc kyù hieäu seõ giuùp ngöôøi chôi côø ñoïc ñöôïc caùc taøilieäu chuyeân moân taêng theâm kieán thöùc vaø thi ñaáu hieäu quaû hôn.

Sau ñaây laø dieãn tieán cuûa moät vaùn côø ñöôïc ghi cheùp laïi:Traéng Ñen

1.e2-e4 e7-e5 2.Mg1-f3 Mb8-c6

3.Tf1-b5 a7-a64.Tb5-a4 Tf8-c5

5.0-0 Mg8-f66.c2-c3 Tc5-a7

7.Xf1-e1 Mf6-g48.d2-d4 e5:d4

9.c3:d4 Mc6:d410.Mf3:d4 Hd8-h4

11.Md4-f3 Hh4:f2+12.Vg1-h1 Hf2-g1!!+

13.Mf3-g1 Mg4-f2 # 0 - 1* Vaùn côø naøy coù theå tieát kieäm thôøi gian ghi baèng caùch vieát goïn laïi nhö sau:

1.e2-e4 e7-e5 e4 e5

2.Mg1-f3 Mb8-c6 Mf3 Mc6

v.v.1.e4 e5 2.Mf3 Mc6 3.Tb5 a6 4.Ta4 Tc5 5.0-0 Mf6 6.c3 Ta7 7.Xe1 Mg4 8.d4 ed4 9.cd4 Md4 10.Md4 Hh4 11.Vh1 Hg1

12.Mg1 Mf2# Ñen thaéng.* Ngöôøi ta cuõng tieát kieäm lôøi bình luaän baèng caùch söû duïng moät soá kyù hieäu quy öôùc sau:

1. Nöôùc ñi cuûa Traéng 1…. Nöôùc ñi cuûa Ñen

! Nöôùc ñi hay !! Nöôùc ñi raát hay

? Nöôùc ñi yeáu ?? Nöôùc ñi sai laàm nghieâmtroïng

!? Nöôùc ñi ñaùng quan taâm ?! Nöôùc ñi ñaùng ngôø

+ Chieáu vua + + Chieáu ñoâi

# Chieáu bí : AÊn quaân

+ - Traéng öu theá thaéng - + Ñen öu theá thaéng

± Traéng öu theá (thöôøng laø hôn moät choát) µ Ñen öu theá (thöôøng laø1choát)

² Traéng thoaùng côø hôn ³ Ñen thoaùng côø hôn

= Caân baèng ÷ Phöùc taïp

° Traéng ñöôïc ñeàn buø © Ñen ñöôïc ñeàn buø

* Baøi taäp 1 : Haõy dieãn tieán vaùn côø sau ñaây leân baøn côø vaø hoïc thuoäc :1.e4 e5 2.Mf3 Mc6 3.Tc4 Mf6 4.Mg5 d5 5.ed5 Md5 6.Mf7 Vf7 7.Hf3 Vg8?? 8.Td5 Hd5 9.Hd5 Te6 10.He6 # (Phoøng thuû

Hai Maõ) 1 – 0* Baøi taäp 2: [ Chieáu bí haøng ngang cuoái cuøng]

Trắng Vc1, Hh3, Xd1, Xe7, Md3, a2, b2, c2Ñen Vg8, Ha5, Xg4, Th5, d4, e3, f7, g7, h7. Ñen di tröôùc thaéng(H.34).

* Baøi taäp 3 : [Môû ñöôøng taán coâng]. Trắng Vh1, Hg5, Xf1, Xf2, Tf7, a2,b2, g2, h2

ẹen Vh8, He4, Xd6, Xf8, Tb7, a7, b4, h7 Trắng ủi trước thắng (H.35)

XABCDEFGHY8-+-+-+k+(

7+-+-tRpzpp'6-+-+-+-+&

XABCDEFGHY8-+-+-tr-mk(

7zpl+-+L+p'6-+-tr-+-+&

6-+-+-+-+&5wq-+-+-+l%

4-+-zp-+r+$3+-+Nzp-+Q#

2PzPP+-+-+"1+-mKR+-+-!

xabcdefghy (H.34)

6-+-tr-+-+&5+-+-+-wQ-%

4-zp-+q+-+$3+-+-+-+-#

2PzP-+-tRPzP"1+-+-+R+K!

xabcdefghy(H.35)

XABCDEFGHY8-+-tr-sn-mk(

7+-+P+-+p'6pzp-+-wq-+&

5+-zpQzp-+-%4P+P+-+L+$

3+-+l+-tR-#2-zP-+-+-zP"

1+-+-+-mK-!xabcdefghy

(H.36)

XABCDEFGHY8r+-+-trk+(

7+-+-+-+-'6p+-+-+n+&

5+p+-+l+-%4-+q+-+-+$

3zP-sN-vL-wQ-#2-zPPtR-+PzP"

1+-+-+-mK-!xabcdefghy

(H.37)

* Baøi taäp 4: [Môû ñöôøng chieáu]Trắng Vg1, Hd5, Xg3, Tg4, a4, b2, c4, d7, h2

ẹen Vh8, Hf6, Xd8, Mf8, Td3, a6, b6, c5, e5, h7 Trắng ủi trước thắng(H.36).XABCDEFGHY

8-+-tr-sn-mk(7+-+P+-+p'

6pzp-+-wq-+&5+-zpQ+-+-%

4P+P+-+L+$3+-+l+-tR-#

2-zP-+-+-zP"1+-+-+-mK-!

xabcdefghyH.36

* Baøi taäp5: [Môû ñöôøng chieáu]Trắng Vg1, Hg3, Xf1, Xd2, Td3, Mc3, a3, b2, c2, g2, h2.

Ñen Vg8, Hc4, Xa8, Xf8, Tf5, Mg6, a6, b5 . Ñen di tröôùc thaéng (H.37)

XABCDEFGHY8r+-+-trk+(

7+-+-+-+-'6p+-+-+n+&

5+p+-+l+-%4-+q+-+-+$

3zP-sN-vL-wQ-#2-zPPtR-+PzP"

1+-+-+RmK-!xabcdefghy

(H.37)* Baøi taäp 6:[Ñoøn thu huùt]

Ñen ñi tröôùc thaéng

Ñen ñi tröôùc thaéng XABCDEFGHY

8-+-tr-+k+(7zp-+-zpp+p'

6-+-+-+pwQ&5+-+l+-+N%

4-+-+-+P+$3+-+-+r+P#

2P+L+RzP-mK"1wq-+-+-+-!

xabcdefghy(H.38)

* Baøi taäp 7:[Ñoøn thu huùt] Trắng ñi trước thắng

XABCDEFGHY8r+-+-trk+(

7zppsn-zppvl-'6-snp+-+p+&

5+-+-zP-sN-%4-+-+-zPP+$

3+-sN-vLQ+-#2PzPq+-+-+"

1tR-+-mK-+R!xabcdefghy

(H.39)*Baøi taäp8:[Ñoøn chieáu thaét coå]

Ñen ñi tröôùc thaéng (H.40) XABCDEFGHY

8-+-+-+k+(7zpp+-+p+p'

6-+p+-+p+&5+-+p+-+n%

4-zP-zP-wq-+$3zP-+-+N+P#

2-+-wQn+L+"1+RtR-+-+K!

xabcdefghy(H.40)

* Baøi taäp 9:[Ñoøn chieáu thaét coå]

Ñen ñi tröôùc thaéng (H.41) XABCDEFGHY

8rsn-mk-vl-+(7zppzpl+-zp-'

6-+-+-+-+&5+-+Q+P+-%

4-+-+-+n+$3+-+-+Nwq-#

2PzPPzPL+-+"1tRNvLK+-+-!

xabcdefghy

xabcdefghy(H.41)

Bài học thứ sáu

BẮT CHỐT QUA ĐƯỜNG & PHONG CẤP CHỐT

1.Ăn chốt qua đường

Neáu choát thöïc hieän nöôùc ñi 2 oâ khi rôøi vò trí ban ñaàu ñeán ñöùng caïnh (theo haøngngang) vôùi moät choát ñoái phöông, thì choát ñoái phöông coù quyeàn baét noù ngay trong nuôùc

ñi tieáp theo, gioáng nhö khi thöïc hieän nöôùc ñi 1 oâ.Nöôùcñinaøy goïilaø“baét choát quañöôøng”.Quyeàn “baét choát qua ñöôøng” phaûi thöïc hieän ngay vì khoâng coøn hieäu löïc trong nhöõng nöôùc ñisau nöõa.

(5.6c) Vớ duù :

Trắng Vc1, b4, c5. Đen Ve5, b7, c6, d7.ẹen ủi trửụực thaộng (H.42)

XABCDEFGHY8-+-+-+-+(

7+p+p+-+-'6-+p+-+-+&

5+-zP-mk-+-%4-zPK+-+-+$

3+-+-+-+-#2-+-+-+-+"

1+-+-+-+-!xabcdefghy

(H.42)1….d5+ [Baây giôø neáu Traéng ñi 2. Vd3 thì ñen coù öu theá choát thoâng raát maïnh.]

2.cd6 (aên choát qua ñöôøng - neáu khoâng aên ngay laäp töùc thì Traéng khoâng ñöôïc aên choát naøy sau ñoù)2….Vd6 3.b5 (traéng hy voïng thí choát ñeå thuû hoøa)

3….c5 vaø sau ñoù tieán choát leân - Thaéng.*Ví duï 2:

Trắng Vg4, e5, f4, g5 Đen Vg6, d7, e6, f7, h7 Ñen ñi tröôùc (H.43)

1….d5 thì 2.ed6 (aên choát qua ñöôøng). Coøn nhö1….h5 thì 2.gh5 (aên choát QÑ). Vaø

1….f5 thì 2a.gf6 hoaëc 2b.ef6. Traéng choïn moät trong hai ñeàu ñöôïc.XABCDEFGHY

8-+-+-+-+(7+-+p+p+p'

6-+-+p+k+&5+-+-zP-zP-%

4-+-+-zPK+$3+-+-+-+-#

2-+-+-+-+"1+-+-+-+-!

xabcdefghy

xabcdefghy(H.43)

2.Phong cấp chốt

Giaỷi thớch thuaọt ngửừ* Choỏt thoõng: laứ choỏt khoõng bũ choỏt ủoỏi phửụng caỷn ủửụứng.

* Choỏt thoõng xa: laứ choỏt caựch choó ủửựng cuỷaVua ủoỏi phửụngraỏt xa.* Choỏt thoõng tieỏn xa: laứ choỏt thoõng tieỏn gaàn oõ phong caỏp hụn choỏt ủoỏi phửụng.

Neỏu quaõn choỏt tieỏn ủeỏn haứng ngang cuoỏi cuứng cuỷa baứn cụứ thỡ ngay trong nửụực ủi aỏy phaỷi ủửụùc thaytheỏ baống moọt trong 4 quaõn cuứng maứu Haọu, Xe, Tửụùng,Maừ tuyứ theo sửù lửùa choùn cuỷa ủoỏi thuỷ thửùc hieọn

nửụực ủi aỏy, vaứ khoõng phuù thuoọc vaứo soỏ quaõn coự maởt treõn baứn cụứ. ẹoồi quaõn nhử vaọy goùi laứ “phongcaỏp choỏt”, vaứ quaõn ủửụùc phong caỏp coự hieọu lửùc

ngay.(5.6d). *Vớ duù 1 :

Trắng Vg4, Xc7, Xf4, Md6, d7, g5, h4ẹen Vg7, Hd8, Xh8, Tg8, g6, h7 Trắng ủi trước thắng (H.44)

1.Me8! He8 2.de8/M# [2.de8/H+ Tf7 3.Hf7 #}* Vớ duù 2:

Trắng Va6, a6, c4Đen Va8, a7, b6 Trắng ủi trước thắng (H.45)

1.Vc7! (phong toỷa Vua)1….b5 2.c5!

[2.cb5? “Pat”]2….b4 3.c6 b3 4.Vd7 b2 5.c7 b1/H 6.b8/H Hc6 7.Hb7#

XABCDEFGHY8-+-wq-+ltr(

7+-tRP+-mkp'6-+-sN-+p+&

5+-+-+-zP-%4-+-+-tRKzP$

3+-+-+-+-#2-+-+-+-+"

1+-+-+-+-!xabcdefghy

(H.44)

XABCDEFGHY8k+-+-+-+(

7zp-+-+-+-'6PzpK+-+-+&

5+-+-+-+-%4-+P+-+-+$

3+-+-+-+-#2-+-+-+-+"

1+-+-+-+-!xabcdefghy

(H.45)

Bài học thứ bảy

GIÁ TRỊ SO SÁNH GIỮA CÁC QUÂN

Trong thực tế thi đấu nhiều tình huống đặt ra cho đấu thủ: Làm thế nào thí quân cho có lợi? Quânnào thực sự cần thiết hơn quân nào? v.v. và v.v.Khoa lý thuyết cờ vua tạm đánh giá như sau: nếu lấy

chốt làm đơn vị để so sánh thì1 Hậu = 2 Xe = 10 Chốt (tương đương với 3 quân nhẹ)

1 Xe = 5 Chốt (tương đương với 1 quân nhẹ + 2 chốt)1 quân nhẹ (Tượng, hoặc Mã) = 3 Chốt

Qua đây thấy Hậu là quân mạnh nhứt, kế đến là Xe. Tượng, Mã ngang nhau,cuối cùng là Chốt. Vì thế đổi 1 quân nhẹ lấy 1 quân nặng ta gọi là “thắng chất”, ngược

lại bên kia gọi là “lỗ chất”.Trong thi đấu hơn một hoặc hai chốt sẽ bảo đảm nhiều ưu thế thắng lợi về tàn cuộc.

*Vớ duù 1:Trắng Vg2, Hf3, Mg5, a6, b5, g3, h4

ẹen Vf8, Hd6, Xf7, a7, b6, f6, g6, h5 Trắng ủi trước thắng (H.46)

ẹen Vf8, Hd6, Xf7, a7, b6, f6, g6, h5 Trắng ủi trước thắng (H.46)1.Ha8 Vg7 2.Hh8 Vh8 3.Mf7+ Vg7 4.Md6 g5 5.Mc8 +

* Vớ duù 2:Trắng Vg1, Hc2, Xf1, Xh3, Tc1, Te2, b4, c4, d5, f4, g2, h2

ẹen Vh8, Hf6, Xg8, Xe8, Tg7, Md7, b6, c7, d6, e4, f5, h6 . Trắng ủi trước thắng (H.47)1.Tb2! Hb2 2.Xh6! Th6 3.Hb2 +

XABCDEFGHY8-+-+-mk-+(

7zp-+-+r+-'6Pzp-wq-zpp+&

5+P+-+-sNp%4-+-+-+-zP$

3+-+-+QzP-#2-+-+-+K+"

1+-+-+-+-!xabcdefghy

(H.46)

XABCDEFGHY8-+-+r+rmk(

7+-zpn+-vl-'6-zp-zp-wq-zp&

5+-+P+p+-%4-zPP+pzP-+$

3+-+-+-+R#2-+Q+L+PzP"

1+-vL-+RmK-!xabcdefghy

(H.47)

Bài học thứ tám

GHIM QUÂN

1.Ghim quân

Là một thế cờ có 3 quân cùng nằm trên một đường thẳng (hàng ngang, cột dọc vàđường chéo), một quân ghim, một quân bị ghim và quân thứ ba lànguyên nhân đưa đến ghim quân -

quân bị ghim này thườngcó giá trị lớn như Xe, Hậu,hoặc Vua. Khi bị ghim, khả năng hoạt động của quân bị hạn chế và dễ bị tấn công.

*Vớ duù 1:Trắng Ve1, Xa1, e2

ẹen Vg4, Md4, e7, g5 Trắng ủi trước thắng (H.48)XABCDEFGHY

8-+-+-+-+(7+-+-zp-+-'

6-+-+-+-+&5+-+-+-zp-%

4-+-sn-+k+$3+-+-+-+-#

2-+-+P+-+"1tR-+-mK-+-!

xabcdefghy

xabcdefghyH. 48

1.Xa4! ghim quaân treân haøng ngang.1….e5 2.e3 vaø Maõ ñen bò baét cheát.

*Vớ duù 2:Trắng Vg1, Xg2, Ta4, a2.

Đen Vf7, He6, Mg5 Trắng ủi trước thắng (H.49) XABCDEFGHY

8-+-+-+-+(7+-+-+k+-'

6-+-+q+-+&5+-+-+-sn-%

4L+-+-+-+$3+-+-+-+-#

2P+-+-+R+"1+-+-+-mK-!

xabcdefghyH. 49

1.Tb3 ghim quaân treân ñöôøng cheùo1….Vf6 2.Te6 Me6 3.a4 +

*Vớ duù 3:Trắng Ve1, He2, Tc1, a3, f3, g2, h2

ẹen Vh8, Xa8, Xf8, Tc6, d6, f5, g7, h6 ẹen ủi trửụực thaộng (H.50)1….Xfe8 ghim quaõn theo coọt doùc 2.Te3 Xa3 3.Hc2 f4 +

XABCDEFGHY8r+-+-tr-mk(

7+-+-+-zp-'6-+lzp-+-zp&

5+-+-+p+-%4-+-+-+-+$

3zP-+-+P+-#2-+-+Q+PzP"

1+-vL-mK-+-!xabcdefghy

(H.50)

2.Phương pháp hóa giải ghim quân

Ñeå hoùa giaûi ghim quaân coù nhieàu caùch nhö :* Duøng quaân che chaén hoaëc ñaåy baät quaân ghim ñi.

* Ví duï: 1.e4 e5 2.Mf3 Mc6 3.Tb5 d6 (phoøng thuû Steinitz trongvaùn côø Taây Ban Nha).4.d4

[Ý định đi tiếp d5 bắt chết quân Mã bị ghim ở c6. Trong trường hợpnày quân ghim là Tb5, quân bịghim là Mc6 và quân nguyên nhân gây ra bị ghim là Ve8. để hóa giải đen có hai cách:]

a) 4….Td7 (H.51) XABCDEFGHY

8r+-wqkvlntr(7zppzpl+pzpp'

6-+nzp-+-+&5+L+-zp-+-%

4-+-zPP+-+$3+-+-+N+-#

2PzPP+-zPPzP"1tRNvLQmK-+R!

1tRNvLQmK-+R!xabcdefghy

(H.51)[duøng quaân che chaén. Neáu 5.d5 thì ñen chaïy Maõ ôû c6 vaø ñoøi thí Töôïng].

b) 4….Tg4 5.d5 thì 5….a6 [ñuoåi Töôïng] 6b1.Tc6 [aên hôn choát]6…. bc6 7. dc6 Me7 [baét laïi choát](H.52)

XABCDEFGHY8r+-wqkvl-tr(

7+-zp-snpzpp'6p+Pzp-+-+&

5+-+-zp-+-%4-+-+P+l+$

3+-+-+N+-#2PzPP+-zPPzP"

1tRNvLQmK-+R!xabcdefghy

(H.52)

XABCDEFGHY8r+-wqkvlntr(

7+-zp-+pzpp'6p+-zp-+-+&

5+p+Pzp-+-%4-+-snP+l+$

3+L+-+N+-#2PzPP+-zPPzP"

1tRNvLQmK-+R!xabcdefghy

(H.53) 6b2.Ta4 b5 7.Tb3 Md4 (H.53)

[Töôïng ñaõ bò ñaåy baät khoâng coøn ghim Maõ nöõa]. Neáu nhö Traéng aên hôn choát baèng caùch chôi:] 7.Tb5 thì ñen seõ baét laïi choát baèng 7….ab5 8.dc6 Me7 = (H.54)

XABCDEFGHY8r+-wqkvl-tr(

7+-zp-snpzpp'6-+Pzp-+-+&

5+p+-zp-+-%4-+-+P+l+$

3+-+-+N+-#2PzPP+-zPPzP"

1tRNvLQmK-+R!xabcdefghy

(H.54)* Ñi quaân bò ghim ñeå chieáu hoaëc ñe doïa maïnh

* Vớ duù 1:Trắng Vg1, Hd4, Xf1, Mb1, a2, b2, c3, f2, g2, h2

ẹen Vg8, He8, Xf8, Me5, a7, b6, c7, f7, g7, h7 (H.55)Traộng ủi trửụực 1.Xe1? [ghim Maừ e5 ủeồ sau ủoự 2.f4 + ]

Nhửng 1….Mf3+! [ủi quaõn Maừ bũ ghim ủeồ chieỏu] 2.gf3º He1+ 3.Vg2 Hb1 thaộng.* Vớ duù 2:

1.e4 e5 2. Mf3 d6 3.Tc4 h6 4.Mc3 Tg4? (H.56)[ẹen ghim Maừ f3] 5.Me5!! Td1?? 6.Tf7+ Ve7 7.Md5# [ễÛ nửụực thửự 3, Traộng ủaừ ủi Maừ f3 laứ quaõn bũ ghim, ủeồ

ủe doùa maùnh vaứo ủieồm yeỏu f7 cuỷa ẹen. ẹen khoõng lửụứng heỏt nguy hieồm neõn ủaừ aờn Haọu Traộng vaứ thuacụứ nhanh choựng (Mate Legal). (H.57)

XABCDEFGHY8-+-+qtrk+(

7zp-zp-+pzpp'6-zp-+-+-+&

5+-+-sn-+-%4-+-wQ-+-+$

3+-zP-+-+-#2PzP-+-zPPzP"

1+N+-+RmK-!xabcdefghy

(H.55)XABCDEFGHY

8rsn-wqkvlntr(

8rsn-wqkvlntr(7zppzp-+pzp-'

6-+-zp-+-zp&5+-+-zp-+-%

4-+L+P+l+$3+-sN-+N+-#

2PzPPzP-zPPzP"1tR-vLQmK-+R!

xabcdefghy

(H.56)

XABCDEFGHY8rsn-wq-vlntr(

7zppzp-mkLzp-'6-+-zp-+-zp&

5+-+NsN-+-%4-+-+P+-+$

3+-+-+-+-#2PzPPzP-zPPzP"

1tR-vLlmK-+R!abcdefgh

(H.57)

Bài học thứ chı́n

CHỐT THÔNG & HÌNH VUÔNG PHONG CẤP

* Nhö ñaõ noùi tröôùc ñaây, choát thoâng coù khaû naêng phong caáp vì khoâng bò choát ñoái phöông caûn ñöôøng

tieán leân.* Hình vuoâng phong caáp (HVPC) laø moät Hình vuoâng coù moät caïnh chuaån baét ñaàu töø oâ choát ñang ñöùng

ñeán haøng cuoái cuøng cuûa baøn côø bao nhieâu oâ, thì ba caïnh coøn laïi moãi caïnh coù soá oâ baèng caïnh chuaånñoù.

* Ví duï 1: (H.58) Traéng coù choát b4 laø choát thoâng - Hình vuoâng phong caáp laø HV coù 4 caïnh b4-b8, b8-f8, f8-f4 vaø vaø f4-b4.

* Ñeå chaän ñöôïc choát b4 khoâng cho phong caáp, Vua ñen phaûi vaøo ñöôïc trong HVPC cuûa choát naøy. Trong víduï 1 (H.58), Traéng seõ thaéng baát chaáp beân naøo ñi tröôùc vì Vua ñen khoâng theå vaøo ñöôïc HVPC cuûa choát

naøy.* Trong ví duï 2, Traéng thua neáu Ñen ñi tröôùc, vaø hoøa neáu ñöôïc ñi tröôùc (H.59).

* Nhaän xeùt thaáy Vua traéng ñang ôû ngoaøi HVPC cuûa choát h5, neân vieäc ngaên chaän choát naøy laø ñieàukhoâng theå. Trong luùc Vua ñen ñang ôû trong HVPC cuûa choát c6 neân choát naøy chaéc chaén seõ bò tieâu dieät.

1….h4 2.c7 Vb7 vaø ñen thaéng.Tuy nhieân neáu Traéng ñi tröôùc seõ:

1a.Vg7 h4 2.Vf6 h3 3.Ve6! [Vua traéng tuy ôû ngoaøi HVPC cuûa choát ñen nhöng laïi ñang ôû raát gaàn choát cuûamình ñeå coù theå hoå trôï cho choát tieán leân].

3….h2 4.c7 Vb7 5.Vd7 h1/H 6.c8/H caân baèng.1b.Vg7 Vb6 2.Vf6 h4 3.Ve5 [chuaån bò vaøo HVPC choát ñen, vaø hoå trôï choát c6]

3…h3 4.Vd6 h2 4.c7 Vb7 5.Vd7 h1/H c8/H+ caân baèng.

(H.58)

XABCDEFGHY8-+-+-+-mK(

7+-+-+-+-'6k+P+-+-+&

5+-+-+-+-%4-+-+-+-zp$

3+-+-+-+-#2-+-+-+-+"

1+-+-+-+-!xabcdefghy

H.59

Bài học thứ mười

Ô XUNG YẾU

* Thuỷ thuaọt ủoỏi vua

ẹoỏi vua laứ moọt thuỷ thuaọt laỏn eựp vua ủoỏi phửụng vaứo theỏ bũ ủoọng deó bũ taỏn coõng cuừng nhử khoự baỷoveọ ủửụùc quaõn mỡnh. ẹoỏi vua coự ủoỏi vua gaàn vaứ ủoỏi vua xa.

Khi hai Vua ủửựng caựch nhau 1 oõ theo haứng ngang, coọt doùc, hay ủửụứng cheựo ta goùi laứ ủoỏi vua gaàn.Khi hai Vua ủửựng caựch nhau 3 oõ, 5 oõ theo haứng ngang, coọt doùc, hay ủửụứng cheựo ta goùi laứ ủoỏi vua xa. (Hình

60-61-62-63) XABCDEFGHY

8-+-+-mK-mk(7+-+-+-+-'

6-+-+-+-+&5+-+-+-+-%

4-+-+-+-+$3+-+-+-+-#

2-+-+-+-+"1+-+-+-+-!

xabcdefghy(H.60)

XABCDEFGHY8-+-mK-+-+(

7+-+-+-+-'

7+-+-+-+-'6-+-+-mk-+&

5+-+-+-+-%4-+-+-+-+$

3+-+-+-+-#2-+-+-+-+"

1+-+-+-+-!xabcdefghy

(H.61)XABCDEFGHY

8-+-+K+-+(7+-+-+-+-'

6-+-+k+-+&5+-+-+-+-%

4-+-+-+-+$3+-+-+-+-#

2-+-+-+-+"1+-+-+-+-!

xabcdefghy(H.62

XABCDEFGHY8-+-+-+-+(

7+-+-+-mk-'6-+-+-+-+&

5+-+-+-+-%4-+-+-+-+$

3+-+-+-mK-#2-+-+-+-+"

1+-+-+-+-!xabcdefghy

(H.63)* OÂ xung yeáu

OÂ xung yeáu laø 3 oâ ñöùng lieàn tröôùc choát thoâng. (H.64)OÂ xung yeáu seõ chuyeån dòch theo söï tieán leân cuûa choát thoâng. Vì theá 3oâ e8-f8-g8 laø ba oâ xung yeáu

cuoái cuøng vaø quan troïng nhaát.Neáu Vua beân coù choát thoâng chieám ñöôïc 1 trong 3 oâ naøy thì vieäc phong caáp choát thoâng seõ thaønh coâng.

(H.64)

XABCDEFGHY8-+-+-+-+(

7+-+-+PmK-'6-+-+k+-+&

5+-+-+-+-%

5+-+-+-+-%4-+-+-+-+$

3+-+-+-+-#2-+-+-+-+"

1+-+-+-+-!xabcdefghy

(H.65)* Trong ví duï Hình 64, Traéng ñi tröôùc ñaõ thaéng nhôø Vua chieám ñöôïc oâ xung yeáu

1.Ve4 [tieán leân chieám oâ xung yeáu - khoâng phaûi laø 1.f5 vì Vua ñen seõ kòp vaøo HVPC]1….Vc7 2.Vf5 Vd7 3.Vf6 Ve8 4.Vg7! [thaønh coâng! ñaõ chieám ñöôïc oâ Xung yeáu f8]

4….Vd8 5.f5 Vd7 6.f6 Ve6 7.f7 thaéng (H.65)* Moät ví duï khaùc (H.66)

1.Vd2 [tieán chieám oâ xung yeáu] 1….Vd8[chieám theá ñoái Vua]2.Vd3 Vd7 3.Ve4 Ve6 4.e3 Vf6[Ñen buoäc phaûi maát theá ñoái Vua]

5.Vd5 Ve7 6.Ve5 Vf7 7.Vd6[chieám oâ xung yeáu]7….Ve8 8.e4 Vd8 9.e5 Ve8 10.Ve6 Vf8 11.Vd7 Vf7 12.e6+ Vf8 13.e7+ Vf7 14.e8/H+ Vf6 15.Hh5 Vg7 16.Ve6 Vf8

17.Hf7# 1–0 XABCDEFGHY

8-+-+k+-+(7+-+-+-+-'

6-+-+-+-+&5+-+-+-+-%

4-+-+-+-+$3+-+-+-+-#

2-+-+P+-+"1+-+-mK-+-!

xabcdefghy(Hình 66)

Bài học thứ mười một

VAI TRÒ CỦA TƯỢNG TRONG CỜ VUA

1.Töôïng “toát” vaø Töôïng “xaáu”Tượng ñöôïc coi laø “toát” hay “xaáu” tuyø theo khaû naêng di chuyeån nhieàu hay ít. Neáu soá ñöôøng cheùo maø

Töôïng kieåm soaùt caøng nhieàu thì hoaït ñoäng cuûa Töôïng caøng kieán hieäu vaø ngöôïc laïi. Sau ñaây laø moät soáví duï minh hoïa.

XABCDEFGHY8-+-+-+-+(

7+p+l+-mk-'6p+p+p+pzp&

5+-zP-zP-+-%4-zP-+-zPKzP$

3zP-+-+-+-#2-+-+L+-+"

1+-+-+-+-!xabcdefghy

(H.67)* Trong ví duï Hình 67 chuùng ta thaáy Töôïng traéng coù nhieàu khoâng gian hoaït ñoäng hôn so vôùi Töôïng ñen

chæ coù maáy oâ treân haøng 7 vaø 8. Vì theá Tc2 laø Töôïng “toát” vaø Td7 laøTöôïng “xaáu”.

chæ coù maáy oâ treân haøng 7 vaø 8. Vì theá Tc2 laø Töôïng “toát” vaø Td7 laøTöôïng “xaáu”. * Trong ví duï Hình 68 Töôïng Trắng laø Töôïng”toát” vaø Töôïng ñen laø Töôïng”xaáu”.

XABCDEFGHY8-+-+-+kvl(

7+p+-+p+p'6p+p+-zPp+&

5zP-zP-zP-mK-%4-zPL+-+-zP$

3+-+-+-+-#2-+-+-+-+"

1+-+-+-+-!xabcdefghy

(H.68)Traéng ñi trước thắng nhö sau:

1.Ta6! bc6 2.Vh6! Vf8 3.Vh7 Tf6 4.ef6 Ve8 5.Vg7 Thắng.* Ví duï Hình 69 Traéng coù moät Töôïng “ùxaáu” so vôùi Töôïng ñen. Vì theá Traéng thua côø laø taát yeáu maëc

duø ñöôïc ñi tröôùc.1.Vb3 f4! [khoùa chaëc ñöôøng di chuyeån cuûa Th4]

2.Vc3 Vf5 3.c5 Vg4 4.c6 Vh4 5.c7 e4 6.Vd4 e3 7.fe3 Vg5; hoaëc[1.Tg3 f4 2.Th4 Vf5 baét cheát Töôïng - ñen cuõng thaéng]

* Ví duï 70 Traéng coù Töôïng “toát” so vôùi Ñen, vì theá Traéng thaéng laø ñieàu taát yeáu:1.Tb5 f6 2.Td7 fg5 3.Te6 Vh8 4.d7 Te7 5.c6 Td8 6.Vd6 g4 7.c7 Tc7+ 8.Vc7+

XABCDEFGHY8-+-+-+-+(

7+-+-+-+p'6l+-+k+pzP&

5zP-+-zppzP-%4K+P+-+-vL$

3+-+-+p+-#2-+-+-zP-+"

1+-+-+-+-!xabcdefghy

(H.69)

XABCDEFGHY8-+-+-vlk+(

7+-+p+p+p'6-+-zP-+pzP&

5+-zPK+-zP-%4-+-+-+-+$

3+-+L+-+-#2-+-+-+-+"

1+-+-+-+-!xabcdefghy

(H.70)2. Hai Töôïng chieáu bí moät mình Vua

Nguyeân taéc chính laø duøng vua mình chieám theá ñoái vua, keát hôïp vôùi hai Töôïng doàn vua ñoái phöông vaøocaïnh, hoaëc goùc baøn côø roài chieáu bí. Sau ñaây laø vaøi vò trí minh hoïa

XABCDEFGHY8-+-+-+-+(

7+-+-+-+-'6-+-+-+k+&

5+-+K+-+-%4-+-+-+-+$

3+-+-+-+L#2-+-+-+-+"

1+-vL-+-+-!xabcdefghy

(H.71)

XABCDEFGHY8-+-+-+-+(

7+-+-+-+-'6-+-+-+-+&

5+-mk-+-+-%4-+-+K+-+$

3+-+-+-+-#2-+-+-+-+"

1+-vL-+L+-!xabcdefghy

(H.72)*

Ví duï Hình 711.Ve6 [chieám theá ñoái vua]

2….Vh5 3.Tf4 Vh4 4.Tf5 Vh5 5.Vf6 Vh4 6.Td7 Vh5 7.Tg3 Vh6 8.Tg4 Vh7 9.Vf7[ủoỏi vua]

9….Vh6 10.Tf4+ Vh7 11.Tf5+ Vh8 12.Te5# 1–0* Vớ duù Hỡnh 72

1.Ta3+ Vb6 2.Vd5 Va7 3.Vc6 Vb8 4.Te7 Va7 5.Td6 Va8 6.Vc7 Va7 7.Tc5+ Va8 8.Tg2# 1–0

1.Ta3+ Vb6 2.Vd5 Va7 3.Vc6 Vb8 4.Te7 Va7 5.Td6 Va8 6.Vc7 Va7 7.Tc5+ Va8 8.Tg2# 1–0

Bài học thứ mười hai

CÁC THẾ CỜ HÒA

Coù nhieàu caùch hoøa côø nhö hai beân ñeà nghò hoøa, hoaëc chieáu vónh vieãn hoøa, , chieáu baát bieán 3 laànhoøa, “pat”- hoøa ...

1. Chiếu vĩnh viễn & Chiếu bất biến ba lầnKhi một bên yếu cờ hơn, theo luật họ có thể tạo ra nước chiếu vĩnh viễn, hoặc chiếu bất biến ba lần

để cầu hòa . (Ví dụ Hình 73 minh họa chiếu bất biến ba lần - Hòa)

XABCDEFGHY8-+-+-+k+(

7+-+-+-+p'6-+-tR-+p+&

5vL-sNP+-zP-%4-+-+-+-+$

3+-+-+n+-#2-zP-tr-wqPzP"

1+-+-+-+K!xabcdefghy

(H.73)

XABCDEFGHY8-+-+qtrk+(

7+-+-+pzpp'6-+-+-+-vL&

5+-+-+-wQ-%4-zP-+-+R+$

3zP-+-+-zPP#2-+-+-+-+"

1+-+-+-mK-!xabcdefghy

(H.74)1.Xd8+ Vf7 [hoaởc 1….Vg7]

2.Xd7+ Ve8 3.Xd8+ Ve7 4.Xd7+ Ve8 5.Xd8+ Ve7 6.Xd7+ [baỏt bieỏn ba laàn] Ve8 ẵ–ẵ* Vớ duù Hỡnh 74 minh hoùa chieỏu vúnh vieón - hoứa

1….He1 2.Vg2 He2 3.Vh1 Hf1 4.Vh2 Hf2 5.Vh1 Hf1 6.Vh2 Hf2 [chieỏu vúnh vieón]Hoứa.XABCDEFGHY

8-+-+-+k+(7+-+-+-zP-'

6-+-+-+K+&5+-+-+-+-%

4-+-+-+-+$3+-+-+-+-#

2-+-+-+-+"1+-+-+-+-!

xabcdefghy(H.75)

XABCDEFGHY8k+-+-+-+(

7+-zp-trp+P'6KzpP+-tR-+&

5+-+-+-+r%4-zP-+-+-+$

3+-+-+-+-#2-+-+-+-+"

1+-+-+-+-!xabcdefghy

(H.76)2. “Pat”

* Ví duï Hình 75 (ñeán Ñen ñi): Trong luùc Traéng khoâng chieáu Vua ñen, nhöng Ñen laïi khoâng coù nöôùc ñi naøoñuùng luaät. Côø nhö vaäy ta goïi laø bò “Pat” - Hoøa

* Ví duï Hình 76 laø vaùn ñaáu giöõa Marshall vaø Mac Klure, New York 1923. Ñeán Traéng ñi:1.Xh6!! [che chaén cho choát tieán leân phong caáp]

1….Xh6º 2.h8/H Xh8 3.b5!! “Pat” ẵẵ

Bài học thứ mười ba

TẤN CÔNG VUA

Tấn công Vua là cả một nghệ thuật, đòi hỏi người chơi phải có một số kiến thức cơ bản nhất địnhmới có thể thành công. Sau đây là một số nguyên tắc chính cần biết trong lúc phát khởi một cuộc

tấn công.

1.Tấn công khi lực lượng tập trung đủ mạnh và thuận lợi

XABCDEFGHY

8r+-+-+k+(7zp-+-wq-zp-'

6-+p+rzpp+&5+-+nzP-+-%

4-+-zP-+P+$3+R+-+-sN-#

2P+-+-wQ-zP"1+R+-+-mK-!

xabcdefghy(H.77)

XABCDEFGHY8-+-+-+k+(

7+pwQn+-+p'6-+p+-+r+&

5+-+p+-+-%4-+-+-sN-wq$

3+-+-+P+P#2PzP-+r+P+"

1+R+-+NmK-!xabcdefghy

(H.78)*

Ví dụ 1 : (Hình 77) Trắng có lực lượng tập trung trên cột “b” rất mạnh, Hậu và Mã đang có vị tríđứng rất thuận tiện trên cánh Vua, vì thế Trắng đã quyết định tấn công và cuối cùng giành thắng

lụùi.1.Xb8 Xb8 2.Xb8 Vh7

[2….Vf7 3.Me4 thaộng]3.Mf5! gf5 4.Hh4 Vg6 5.Hh5 # 1 - 0

* Vớ duù 2: (Hình 78) ẹen ủang coự ủuỷ ủieàu kieọn taỏn coõng caựnh vua Traộng vỡ hai Xe vaứ Haọu ủang raỏt saỳnsaứng. Vaựn cụứ tieỏp dieón nhử sau:

1….Hf4! [tieõu dieọt quaõn phoứng ngửù]2.Hf4 Xeg2 3.Vh1 Xg1 4.Vh2 X6g2 #

2.Tấn công khi vua đối phương chậm nhập thành (còn ở trung tâm)

Moät trong nhöõng nguyeân taéc quan troïng haøng ñaàu trong giai ñoaïn khai cuoäc côø laø nhaäp thaønhñöa vua vaøo choã an toaøn. Neáu trì hoaõn vieäc nhaäp thaønh khoâng caàn thieát seõ gaây trôû ngaïi cho söï lieân

keát hai Xe vaø deã bò ñoái phöông taán coâng. Beân taán coâng baèng moïi giaù giöõ Vua ôû taïi trung taâm, taäptrung toaøn boä löïc löôïng coù theå coù ñöôïc nhanh choùng tieâu dieät haøng raøo choát baûo veä, môû thoâng caùc

coät trung taâm, thaäm chí coù theå hy sinh nhieàu quaân.* Ví duï 1: Vaùn Lasker - Aualla, New York 1947 (Hình 79)

1.Ha4 Hc6[1….Mc6 2.Hc6 Hc6 3.Xd8 #; 1….Vf8 2.Xd7! + ]

2.Xd8! Vd8 3.Hc6 1 - 0* Vớ duù 2: Vaựn Smyslov - Kottnauer, Moskva 1948 (Hình 80)

1.Mc5! dc5[1….Xc7 2.Md7 Xd7 3.Xa8 + ]

2.Tf4! Td6[2….Hf4 3.Hc8 Ve7 4.Hb7 + ]

3.Td6 Xb6 4.Hd7! 1-0XABCDEFGHY

8-+-+k+-tr(7zp-wq-snp+p'

6-zp-+p+p+&5+-zp-zP-vL-%

XABCDEFGHY8-wq-+kvl-tr(

7+r+n+pzpp'6-+Qzpp+-+&

5+-+-+-+-%

5+-zp-zP-vL-%4-+-+-+-+$

3+QzP-+-+-#2PzP-+-+PzP"

1+-+R+-mK-!xabcdefghy

(H.79)

5+-+-+-+-%4N+-+-+-+$

3+-+-+-+-#2-zPP+-zPPzP"

1tR-vLR+-mK-!xabcdefghy

(H.80)

Bài học thứ mười bốn

NHỮNG THẾ CỜ TÀN CHỐT THÔNG DỤNG

1.Haäu choáng choátThoâng thöôøng beân coù Haäu thaéng côø, chæ khi beân coù choát ñöùng ôû haøng ngang thöù 2 (hoaëc 7) chuaån

bò phong caáp ñoàng thôøiVua ñöùng gaàn choát cuûa mình thì côø seõ hoøa neáu laø choát coät Xe hoaëc choát coätTöôïng. Choát ôû caùc coät khaùc ñeàu thua.

* Ví duï 1 (Hình 81) Nhaän xeùt: Traéng coù choát f6 laø choát coät Töôïng. Vì theá vaùn côø coù keát thuùc hoøa nhösau:

1.Hg6! Xg2 2.Hg2!! Vg2 3.f7 Hb2+ 4.Vg8 Hb3 5.Vh8 Hf7 [pat]ẵ–ẵ* Vớ duù 2

(Hình 82)1.Hd4 Vh2 2.Hh4+ Vg1 3.Vb6 Vf1 4.Hf4+ Ve2 5.Hg3 Vf1 6.Hf3+ Vg1 7.Vc5 Vh2 8.Hf2 Vh3 9.Vd5 Vh2 10.Ve4 Vh1

11.Hh4+ Vg1 12.Vf3 Vf1 13.Hf2# 1–0XABCDEFGHY

8-+-+-+-+(7+-+-+-mKQ'

6-wq-+-zP-+&5+-+-+-+-%

4-+-+-+-+$3+-+-+-+-#

2-+-+-tr-+"1+-+-+-mk-!

xabcdefghy(H.81)

XABCDEFGHY8-+-+-+-+(

7mK-+-+-+-'6-+-+-+-+&

5+-+-+-+-%4-+-+-+-+$

3+-+-+-mk-#2-wQ-+-+p+"

1+-+-+-+-!xabcdefghy

(H.82)2.Xe choáng choát

Neáu beân maïnh hôn caû Vua vaø Xe ñeàu kieåm soaùt ñöôïc HVPC cuûa choát thì seõ thaéng côø.*Ví duï 1: (Hình 83)

1.Xa5 [kieåm soaùt HVPC]1….h5 2.Vb7 h4 3. Vc6 h3 4.Xa3 h2 4.Xh3 thaéngXABCDEFGHY

8RmK-+-+-+(7+-+-+-+-'

6-+-+-+kzp&5+-+-+-+-%

4-+-+-+-+$3+-+-+-+-#

2-+-+-+-+"1+-+-+-+-!

xabcdefghy(H.83)

XABCDEFGHY8-+-mK-+-+(

7+-+-+R+-'6-+-+-+-+&

5+pmk-+-+-%4-+-+-+-+$

3+-+-+-+-#2-+-+-+-+"

1+-+-+-+-!xabcdefghy

(H.84)*

Vớ duù 2 (Hình 84)

* Vớ duù 2 (Hình 84)1.Xb7! b4 2.Vc7 Vc4 3.Vb6 b3 4.Va5 + Vc3 5.Va4 b2 6.Va3 Vc2 7.Xb2 +

CHƯƠNG III

BÀI TẬP

Baøi taäp: (Taán Coâng Ñoâi & Môû Ñöôøng Coâng - Trích Caåm Nang Ñoøn Phoái Hôïp)

XABCDEFGHY8-+-+-+-+(

7wQ-+-+Lvlk'6-+-+-+p+&

5+-+-tr-+p%4-+-+-+-+$

3+-+-+-zPP#2-+-+-zP-mK"

1+r+-+-+-!xabcdefghy

BT1. Traéng ñi tröôùc thaéng (16)

XABCDEFGHY8-+-wqr+k+(

7+p+-+pvln'6p+-zp-+p+&

5+-trN+-zPp%4-+-+PvLlzP$

3+-+Q+-+-#2PzPPtRN+-+"

1+K+-+-tR-!xabcdefghy

BT2.Ñen ñi tröôùc thaéng (27)XABCDEFGHY

8-+r+-trn+(7zpp+-+p+p'

6-+-+-wqpmk&5+-zp-wQ-+-%

4-+-zpPsNP+$3+-+P+R+-#

2PzPP+-+-zP"1tR-+-+-mK-!

xabcdefghyBT3.Traéng ñi tröôùc thaéng(54)

XABCDEFGHY8r+-+-+k+(

7zp-+-wq-zp-'6-+p+rzpp+&

5+-+nzP-+-%4-+-zP-+P+$

3+R+-+-sN-#2P+-+-wQ-zP"

1+R+-+-mK-!xabcdefghy

BT4.Traéng ñi tröôùc thaéng(67)*

Höôùng daãn giaûi:* BT1 1.Tg6!

* BT2 1….Te2!* BT3 1.Me6!

* BT4 1.Xb8!

* Baøi Taäp: ( Môû Ñöôøng Chieáu & Ghim)XABCDEFGHY

8r+-+r+k+(7zp-+n+pvlp'

6l+-+-+-+&5wq-+NsNp+Q%

4-zpL+-+-+$3+-+-+-+-#

2P+-+-zPPzP"1+-+R+RmK-!

xabcdefghy

XABCDEFGHY8-tr-+-mkr+(

7+-wqn+pzp-'6p+-sNl+-+&

5+-+-+-zPp%4-+-+-+-+$

3wQ-+-+P+-#2PzPP+-+-zP"

1+-mKRtR-+-!xabcdefghy

xabcdefghyBT5. Traéng ñi tröôùc thaéêng(94) xabcdefghyBT6. Traéng ñi tröôùc thaéêng(97)

XABCDEFGHY8-+k+-+-+(

7+pzp-+-+p'6p+-wqlzp-+&

5+-+N+-zp-%4-+nzP-+-+$

3+-zP-+LzPP#2-zP-+Q+-+"

1+-+-+-mK-!xabcdefghy

BT7. Traéng ñi tröôùc thaéêng(104)

XABCDEFGHY8-trr+-+k+(

7zp-+-+p+p'6-wq-+-+p+&

5+-tR-+P+-%4-+-+P+-+$

3+-wQ-+-+-#2PzP-+-+PzP"

1+-tR-+-mK-!xabcdefghy

BT8. Ñen ñi tröôùc thaéêng(121)*

Höôùng daãn giaûi:*BT5 1.Hf7!

*BT6 1.Mc8!*BT7 1.Tg4!

*BT8 1….Xc5!* Baøi Taäp: (Taán Coâng Tieâu Dieät Quaân Phoøng Ngöï)

XABCDEFGHY8-+-+-+k+(

7+pwQn+-+p'6-+p+-+r+&

5+-+p+-+-%4-+-+-sN-wq$

3+-+-+P+P#2PzP-+r+P+"

1+R+-+NmK-!xabcdefghy

BT9. Traéng ñi tröôùc thaéêng(411)

XABCDEFGHY8r+l+-trk+(

7zpp+-wQpzpp'6-+pzp-wq-+&

5+-+-+-+-%4-+-+-+-+$

3vLP+-+-+-#2P+P+-zPPzP"

1+-+RtR-mK-!xabcdefghy

BT10. Traéng ñi tröôùc thaéêng(414)XABCDEFGHY

8-+-+-+lmk(7+-+N+-zp-'

6-+-+-+-zp&5zP-+-+P+-%

4r+-+Q+-+$3+-vl-+L+-#

2-+-+-+NzP"1wq-+-+-vLK!

xabcdefghyBT11. Traéng ñi tröôùc thaéêng(427)

XABCDEFGHY8-+-tr-+k+(

7+-+-tR-+p'6-+-+-+pwQ&

5+-+q+-+-%4-zpp+L+-+$

3+-+-+-+-#2-zP-+-zPKzP"

1+-+r+-+-!xabcdefghy

BT12. Đen ñi tröôùc thaéêng(439)*

Höôùng daãn giaûi:*BT9 1….Hf4!!

*BT10 1.Hf8!!*BT11 1.Mf4

*BT12 1…..Xg1!*Baøi Taäp: ( Ñoøn Phoái Hôïp Thu Huùt)

XABCDEFGHY8-+-tr-+k+(

7+p+-tR-zp-'6p+q+-zpQzp&

5+-+-+-+-%

XABCDEFGHY8-+-tr-+k+(

7zp-+-zpp+p'6-+-+-+pwQ&

5+-+l+-+N%

5+-+-+-+-%4-+-+-+-+$

3+P+-+-zP-#2PvL-+-zP-zP"

1+-+l+-mK-!xabcdefghy

BT13. Đen ñi tröôùc thaéêng(308)

5+-+l+-+N%4-+-+-+P+$

3+-+-+r+P#2P+L+RzP-mK"

1wq-+-+-+-!xabcdefghy

BT14. Đen ñi tröôùc thaéêng(281)XABCDEFGHY

8-+-+-mk-+(7+-+p+p+p'

6pwq-zP-zpr+&5+-+-+-+N%

4-+Q+-+-+$3+-zPn+P+-#

2Ptr-+-+PzP"1tR-+-+R+K!

xabcdefghyBT15. Đen ñi tröôùc thaéêng(289)

XABCDEFGHY8-+-+-+k+(

7zp-tr-+pzp-'6lzp-+-+-zp&

5+-+p+-+-%4-wQ-sN-+-+$

3+-+-zPPzPq#2PzP-+-mK-zP"

1+-+-+-+R!xabcdefghy

BT16. Đen ñi tröôùc thaéêng(290)*

Höôùng daãn giaûi:*BT 13 1….Hh1!!

*BT 14 1….Hh1!!*BT 15 1….Hg1!!

*BT 16 1….Tf1!

PHẦN II

SỨC MẠNH CỦA SỰ TẬP TRUNG QUÂN

****Trong baát kyø thôøi ñieåm naøo cuûa vaùn ñaáu , khi coù thôøi cô caàn nhanh choùng taäp trung löïc löôïng veà

moät moái ñeå chuaån bò tung ra ñoøn phoái hôïp quyeát ñònh, hoaëc taêng cöôøng cuõng coá heä thoáng phoøng ngöïkhi theá côø ñang suy yeáu coù hieåm hoïa bò taán coâng. Caàn phaûi nhôù raèng khoâng bao giôø laø thöøa khi taäp

trung löïc löôïng ñaày ñuû vaø lieân hoaøn lieân keát saún saøng cho moät cuoäc chieán ñaáu .

1.Tập trung quân nặng trên cột mở và cột nữa mở

Sức mạnh của sự tập trung quân này rất lớn , nó có khả năng hủy diệt đối phương nhanh chóng,nếu có cầm cự được thì một ưu thế về tàn cuộc là không thể tránh khỏi .

*Ví dụ 1 : Ván Kruppa 2561 – Bagirov 2481, St. Peterburg 2000 – 439/79(Inf.79/D85)Trắng : Vg1,Hf3,Xf1,Xf4,Mc6,a2,d5,e4,g2.h3

ẹen : Vh8,Hg6,Xe8,Xc4,Td7,a7,b6,e7,f6,h7 1.? + – ( Hình 1)XABCDEFGHY

8-+-+r+-mk(7zp-+lzp-+p'

6-zpN+-zpq+&5+-+P+-+-%

4-+r+PtR-+$3+-+-+Q+P#

3+-+-+Q+P#2P+-+-+P+"

1+-+-+RmK-!xabcdefghy

( Hình 1 ) Traéng ñi tröôùc thaéng

Traéng coù löïc löôïng taäp trung ñe doïa lôùn treân coät f . vì theá ñoøn phoái hôïp taát yeáu phaûi xaûy ra :1.Me7!Xe7 2.Xf6 Hg5 3.Xf8 Vg7 4.Xg8! Vg8 5.Hf8 # 1 - 0

*Ví duï 2 : Vaùn Shebakov 2552 – Rublesky 2662 , Chelyabinsk 2000 – 345/79 (Inf.79/D17)Traéng : Vh1,Hb3,Xg1,Xg2,Mc3,a4,e2,h2

ẹen : Vh8,Hd8,Xf8,Xf4,Td6,a7,c6,f6,h7 1.? + ( Hình 2 )XABCDEFGHY

8-+-wq-tr-mk(7zp-+-+-+p'

6-+pvl-zp-+&5+-+-+-+-%

4P+-+-tr-+$3+QsN-+-+-#

2-+-+P+RzP"1+-+-+-tRK!

xabcdefghy( Hình 2 )

1.Mb5!! Te5 [ 1….Xb4 2.Md6! Xb3 3.Xg8! thaéng ;1….cb5 2.Hg3!(taäp trung theâm quaân !) ]

2.Md6! Xg4 º [ 2…Hd6 3.Hg8 : 2….Td6 3.Hg3 + ]3.Xg4 Td6 4.Hd3! Xf7 [ 4….Te5 5.Hh7! Vh7 6.Xh4 # ]

5.Hd6! + 1 – 0*Vớ duù 3 : Vaựn Mald 2408 – Chiburdanidze 2545, Batumi 2000 – 209/79 (Inf.79/B88)

Traộng:Vb1,He6,Xf1,Tb6,Tb3,Mc3,a2,b2,c2,e5,h2ẹen :Vb8,Hc7,Xd8,Xd2,Tb7,Tg5,a6,b5,h7 1….? + ( Hình 3 )

1….Hc3!! [ ủoứn phoỏi hụùp ủửụùc tung ra sau khi ủaừ taọp trung ủuỷ lửùc lửụùng ]2.Td8 [ 2.bc3?? Xd1 3.Xd1 Xd1 4.Vb2 Tc1 # ]

2….Hf3!! 3.Tc7 Vc7 4.Hf7 Hf7 5.Xf7 Xd7 0 -1 XABCDEFGHY

8-mk-tr-+-+(7+lwq-+-+p'

6pvL-+Q+-+&5+p+-zP-vl-%

4-+-+-+-+$3+LsN-+-+-#

2PzPPtr-+-zP"1+K+-+R+-!

xabcdefghy(Hình 3)

*Ví duï 4 : Vaùn R.Vera 2546 - M.Roder 2413, Santa Clara 2000 490/79 (Inf.79/E32)Traéng : Vc1,Hd2,Xd1,Xh5,Tc3,a3,b2,d5,e3,f3,g2

ẹen : Vf8,Hd7,Xe8,Xf7,Tb7,a7,b6,c7,d6,f5,g7. 1.? + (Hình 4)XABCDEFGHY

8-+-+rmk-+(7zplzpq+rzp-'

6-zp-zp-+-+&5+-+P+p+R%

4-+-+-+-+$3zP-vL-zPP+-#

2-zP-wQ-+P+"1+-mKR+-+-!

1+-mKR+-+-!xabcdefghy

( Hình 4 )( Traéng vöøa chuyeån Xe h7-h5 chuaån bò choàng Xe treân coät h . Ñen ñaõ chôi….Vf8? )

1.e4! f4 [1….fe4 2.Xh8 Ve7 3.Hg5 + ]2.Hf2 Hd8 [ 2…g5 3.Xg5 Ve7 4.Tf6!! Xf6

( 4….Vf6 5.Hh4 ) 5.Xg7 + ]3.Xh8 Ve7 4.Hh4 + 1 - 0

*Ví duï 5 : Vaùn Serper 2574 – Shapalov2601, USA (ch) 2000- 529/79 ( Inf.79/E70 )Traéng : Vg2,Hf3,Xd3,Xe1ù,Mc3,a4,b3,c4,d5,e4,f2,g3,h3

ẹen : Vg7,Hg6,Xg5, Th6,Mf5,Mg4,a6,b7,c5,e5,f7 1….? +XABCDEFGHY

8-+-+-+-+(7+p+-+pmk-'

6p+-+-+qvl&5+-zpPzpntr-%

4P+P+P+n+$3+PsNR+QzPP#

2-+-+-zPK+"1+-+-tR-+-!

xabcdefghy(Hình 5)

1….Mge3!! 2.Vh2 [ Xee3 Mh4 + ]2….Md4! 3.He3 Xh5! 4.f4º Hg4 5.h4 Tf4! 6.gf4? [ toát hôn laø 6.Hg1!? tuy sau ñoù ñen vaãn öu thaéng 6….Xh4 7.Vg2

Td2 8.Xf1 Tc3 9.Xc3 Me2 ]6….Xh4 7.Hh3 Xh3 8.Xh3 Mf3 9.Xf3 Hf3 10.Md1 ef4 11.Vg1 Hb3 12.e5 Vf8 13.d6 Ve8! 14.a5 Hg3 15.Vf1 f3 16.Me3 f2

+ 0 – 1*Vớ duù 6 : Jedryczka 2374 – Blehm 2494, Polsko 2000 (com.No 16/79 – Inf.79/page320)

Traộng : Vg1,Ha2,Xa6,Xf7,Mg5,b2,c3,e6õ,g4,h3ẹen : Vg8,Hc8,Xb8,Xf8,Mc4,b5,c7,d6,g7,h6. 1.? + (Hình 6)

ABCDEFGH 8-trq+-trk+(

7+-zp-+Rzp-'6R+-zpP+-zp&

5+p+-+-sN-%4-+n+-+P+$

3+-zP-+-+P#2QzP-+-+-+"

1+-+-+-mK-!abcdefgh

( Hình 6 )1.Xa7!! [ 1.Hb1 hg5 2.Hg6 Xf7 3.Hf7 Vh7 4.Hh5 Vg8 = ]

1….Xb7 [ 1…hg5 2.Xfc7 + ; 1…Xf7 2.ef7 Vf8 ( 2…Vh8 3.Hb1 hg5 4.Hg6 ) 3.Xc7! + ]2.Hb1 hg5 3.Hg6 Xf7 4.Hf7 Vh7 5.Xb7 Hb7 6.e7 Ha7 7.Vh2 1 – 0 (Blehm)

2.Tập trung quân nặng trên hàng ngang

Laø söï phaùt trieån cuûa quaân naëng treân coät môû thaåm quyeàn ñeán haøng 6-7-8 nôi coù Vua ñen ñang truùaån ñeå tieâu dieät quaân phoøng ngöï , hoaëc queùt saïch caùc choát treân haøng 6-7 ñeå doïn ñöôøng cho choát mình .

*Ví duï 1 : ( Vaùn Botvinik – Vidmar )Traéng : Ve3,Xc1,Xc3,Ma3,a6,d4,e4,f3,g3,h2

ẹen : Vb8,Xd8,Xh8,Td7,a7,b6,b5,e6,f6,g7,h7. 1.? + (Hình 7)XABCDEFGHY

8-mk-tr-+-tr(7zp-+l+-zpp'

6Pzp-+pzp-+&

6Pzp-+pzp-+&5+p+-+-+-%

4-+-zPP+-+$3sN-tR-mKPzP-#

2-+-+-+-zP"1+-tR-+-+-!

xabcdefghy ( Hình 7 )

1.Xc7! [xaâm nhaäp haøng 7 vôùi söï hoå trôï cuûa choát haøng 6! (Nguyeân taéc Nimzovich )]1…Xc8 2.Xb7 Va8 3.Xd7!! Xc1 4.Mb5 Xhc8

[ Ñen phaûi giaùm saùt coät “c” vì Traéng doïa5.Xa7 Vb8 6.Xb7 Va8 7.Mc7 chieáu heát ; coøn nhö 6….Vc8 7.Ma7 vaøXb8 ñen cuõng thua]

5.Xg7 h6 6.Xa7 Vb8 7.Xb7 Va8 8.Xa7 Vb8 9.Xb7 Va8 [ Laäp laïi caùc nöôùc ñi ñeå laáy thôøi gian suy nghó cho nöôùcsau ]

10.g4 [ YÙ ñoà taïo choát thoâng (Hình 8)] XABCDEFGHY

8k+r+-+-+(7+R+-+-+-'

6Pzp-+pzp-zp&5+N+-+-+-%

4-+-zPP+P+$3+-+-mKP+-#

2-+-+-+-zP"1+-tr-+-+-!

xabcdefghy(Hình 8)

10….e5 11.d5 X1c5 12.Xa7 Vb8 13.Xb7 Va8 14.Xb6 Xb8 15.Xb8 Xb8 16.a7 Vb7! 17.Md6 Va718.Me8 Vb6 19.Mf6 Xc3 20.Vf2 Xc7 21.h4 Xf7 22.Mh5 Vc7 23.g5! hg5

24.hg5 Xh7 25.Mf6 Xh2 26.Vg3 Xh1 27.Vg2 Xh8 28.g6 Ñen ñaàu haøng *Ví duï 2:

( Vaùn Taimanov – Litsitzine )1.d4 d5 2.c4 e6 3.Mf3 c6 4.Hc2 Mbd7 5.g3 Td6 6.Tg2 f5 7.0 -0 Mgf6 8. cd5 cd5 9.Mc3 a6 10.Tf4! Tf4 11. gf4 0-0 12.Ma4

Mb6 13.Mc5 Hd6 14.Me5 Xb8 15.a4!Ma8 16.a5 Td7 17.Xfc1 Tb5 18.e3 Xfc8 19.Xa3 Xc7 20.Xc3 He7 (Hình 9)XABCDEFGHY

8ntr-+-+k+(7+ptr-wq-zpp'

6p+-+psn-+&5zPlsNpsNp+-%

4-+-zP-zP-+$3+-tR-zP-+-#

2-zPQ+-zPLzP"1+-tR-+-mK-!

xabcdefghy(Hình 9)

[ Beà ngoaøi coù veû Ñen ñang phoøng thuû raát chaëc cheû nhöng Traéng ñaõ phaùt hieän ra ñieåm yeáu b7 cuûañen vaø baét ñaàu cuoäc taán coâng ]

21.Tf1 Tf1[ Traéng ñoåi Töôïng laøm suy yeáu quaân phoøng thuû ]22.Vf1 Xbc8 23.Hb3 Me8 24.Mb7! Xb7 25.Hb7!! Hb7 26. Xc8 Vf827.Xb8!(H.10)

27….He7 28.Xa8 g6 29.Xcc8 Vg7 30.Xe8 Hc7 31.Xec8 Hb7 32.Xab8 Ha7 33.Xh8!He7 34.Xbg8 Vh6 35.Xg6 Vh5 36.Xg3Vh4 37.Mf3 Vh5 38.Xhg8 Ñen ñaàu haøng .

XABCDEFGHY8n+R+nmk-+(

7+q+-+-zpp'6p+-+p+-+&

5zP-+psNp+-%4-+-zP-zP-+$

4-+-zP-zP-+$3+-+-zP-+-#

2-zP-+-zP-zP"1+-tR-+K+-!

xabcdefghy(H.10)

XỬ LÝ ĐA SỐ CHỐT TRÊN CÁNH

Nguyeân taéc chính : Tìm caùch ñoåi taát caû choát treân caùnh – coù – öu – theá - hôn -choát cho ñeán khi

xuaát hieän choát thoâng.*Vaùn Romani – Tahl ( Phoøng thuû Benoni )

1.d4 Mf6 2.c4 e6 3.Mc3 c5 4.d5 ed5 5.cd5 d6 6.Mf3 g6 7.g3 Tg7 8.Tg2 0-0 9.0-0 a6 10.a4 Mbd7 11.Md2 Xe8 12.Mc4Mb6 13.Me3 Mg4 !14.Hb3 Xb8 15.h3 Me3 16.Te3 Md7 17.Me4 He7 18.Tf4 Me5 19.Hb6 Mc4 20.Hb3 b5 21.ab5 ab5 (H. 11)

XABCDEFGHY8-trl+r+k+(

7+-+-wqpvlp'6-+-zp-+p+&

5+pzpP+-+-%4-+n+NvL-+$

3+Q+-+-zPP#2-zP-+PzPL+"

1tR-+-+RmK-!xabcdefghy

(Hình 11)Ñen ñaõ coù ña soá choát treân caùnh , baây giôø laø tìm caùch bieán noù thaønh choát thoâng!

22.g4 Tb2 [ Queùt saïch chöôùng ngaïi vaät treân ñöôøng tieán leân . ]23.Md6 Ta1 24.Mc4 Xa8 25.Mb6[ 25.Hb5?! He2 26.Tf3 Ta6! ]

25….Xa5 26.d6 Ha7 27.Tc6 Te6 28.Hc2 Xb8 29.Md5 Td5 30.Td5 Xa4! 31.e3 Tg7 32.Tc6[ toát hôn neân chôi 32.Xd1 . Giôø ñaây Ñen caàn tieâu dieät choát Traéng ñeå laøm cho choát mình trôû neân saùng

giaù ]32…Hb6 33.Td5 Xf4! 34.ef4 Hd6 35.He4 Xd8 36.Tb3 b4 Cöù tieán xuoáng! (Hình 12)

XABCDEFGHY8-+-tr-+k+(

7+-+-+pvlp'6-+-wq-+p+&

5+-zp-+-+-%4-zp-+QzPP+$

3+L+-+-+P#2-+-+-zP-+"

1+-+-+RmK-!xabcdefghy

(Hình 12)

37.Ta4 Hd4 38.He7 Tf6 39.Hb7 Hf4 40.Tb3 c4 41.Tc2 Te5Hai choát lieân keát taïo neân söùc maïnh khuûng khieáp !

42.Hg2 b3 43.Tb1 c3 Traéng ñaàu haøng. *Vaùn Smyslov – Szabo ( Phoøng thuû Grunfeld)

1.c4 Mf6 2.Mf3 g6 3.d4 Tg7 4.g3 0-0 5.Tg2 d5 6.cd5 Md5 7.0-0 c5 8.e4 Mf6 9.e5 Md5 10.dc5 Mb4 11.Mc3 M8c6 12.He2Hd3 13.Xd1 He2 14.Me2 Me5 15.Me5 Te5 16.Th6 Xe8 17.Xd2 Mc6 18.Mf4 Tf5 19.Xae1 Tg7 20.Tg7 Vg7 21.a3 g5 22.Md5

Xed8 23.Xed1 Tg4 24.f3 Te6 25.b4 h6 26.Vf2 Xd7 (Hình 13)XABCDEFGHY

XABCDEFGHY8r+-+-+-+(

7zpp+rzppmk-'6-+n+l+-zp&

5+-zPN+-zp-%4-zP-+-+-+$

3zP-+-+PzP-#2-+-tR-mKLzP"

1+-+R+-+-!xabcdefghy

(Hình 13)

27.Mc3![ Caøng coù ít quaân thì choát thoâng trong töông lai caøng ít gaëp trôû ngaïi ! ]

27….Xd2 28.Xd2 Xd8 29.Xd8 Md8 30.f4 gf4 31.gf4 Tb3 32.Ve3 Vf6 33.b5 e5(H.14)XABCDEFGHY

8-+-sn-+-+(7zpp+-+p+-'

6-+-+-mk-zp&5+PzP-zp-+-%

4-+-+-zP-+$3zPlsN-mK-+-#

2-+-+-+LzP"1+-+-+-+-!

xabcdefghy(Hình 14)

[ 33…Ve6? 34.c6 Vd6 35.b6 Mc6 36.Tc6 ]34.Me4 Ve6 35.c6 ef4 36.Vf4 bc6 37.Mc5 Vd6 38.Mb3 cb5 39.h4 Mc6 40.Tc6 Vc6 41.Vg4 b4 42.ab4 Vb5 43.Md4 ẹen

ủaàu haứng . *Moọt vớ duù khaực

Traộng : Vh1,Hc2,Xe1,Xf1,Tb2,Td3,Ma4,a3,b4,c4,e4,f2,g2,h2 .ẹen : Vg8,Hc7,Xb8,Xe8,Tc8,Tf6,Md7,a5,c6,d6,e5,f7,g7,h6 . 1.? + (Hình 15)

XABCDEFGHY8-trl+r+k+(

7+-wqn+pzp-'6-+pzp-vl-zp&

5zp-+-zp-+-%4NzPP+P+-+$

3zP-+L+-+-#2-vLQ+-zPPzP"

1+-+-tRR+K!xabcdefghy

( Hình 15)1.Tc3 ab4 2.ab4 Mf8 3.b5 cb5 4.cb5 Td7 5.Xb1 Xec8 6.b6 Hb7

[ Haäu phaûi ñoùng vai troø phong toûa choát thoâng ! Thaät laø moät baát tieän cho ñen ]7.Tb5 Xa8 8.Hb3 Te6 9.Hb4 Te7 10.Xfc1 d5 11.Hb2 d4 (Hình 16)

XABCDEFGHY8r+r+-snk+(

7+q+-vlpzp-'6-zP-+l+-zp&

5+L+-zp-+-%4N+-zpP+-+$

3+-vL-+-+-#2-wQ-+-zPPzP"

2-wQ-+-zPPzP"1+RtR-+-+K!

xabcdefghy(Hình 16)

12.Tb4! Tg5 13.Xc8 Xc8 14.He2 Xa8 15.Td6 Mg6 16.Hc2 Xc8 17.Tc7 Td8 18.Mc5 Xc7 19.Mb7 Xc2 20.Md8 Tc8 21.g3 Xf222.Xc1 Xf6 23.Xc8 Xb6 24.Tc4 Vh7 25.Mf7 ủen xin thua .

TẤN CÔNG BẰNG ‘LÀN SÓNG CHỐT”

Khi trung tâm đã đóng kín , tấn công bằng “làn sóng chốt “ là một phương án dũng mãnh vàquyết liệt bất chấp cả hai bên nhập thành hay chưa . Tuy nhiên hiệu quả cao nhất là khi hai bên nhập

thaứnh khaực phớa .

Moọt soỏ vớ duù minh hoùa :*Vaựn Kotov – Poliak , Moscow 1937

Traộng : Vb1,He2,Xd1,Xh1,Te3,Mf4,a3,b2,c2,d4,f3,g2,h2.ẹen : Vg8,Hc8,Xa8,Xf8,Te7,Mf6,a7,b6,c7,d7,d5,g7,h7. 1.? + (Hình 17)

XABCDEFGHY8r+q+-trk+(

7zp-zppvl-zpp'6-zp-+-sn-+&

5+-+p+-+-%4-+-zP-sN-+$

3zP-+-vLP+-#2-zPP+Q+PzP"

1+K+R+-+R!abcdefgh

H.171.g4 Hb7 2.h4 b5 3.Hd3!Me8 4.h5 Xf6 5.g5 caùc choát traéng aøo aït tieán leân!

5….Xd6 6.Hf5 b4 7.ab4 a5 8.g6 Mf6 9.h6! raát quyeát taâm !9….hg6 10.Hg6 Tf8 [ 10….Me8 11.h7 Vh8 12.Hd6 vaø 13.Mg6 chieáu bí ]

11.h7 Mh7 [ 11….Vh8 cuõng thua vì 12.Hf7 Mh7 13.Xh7 Vh7 14.Xh1 Xh615.Xh6 Vh6 16.Hg6 chieáu bí ]

12.Hh7 Vf7 13.Hf5 Vg8 14.Mg6 Xf6 15.Xh8 Vf7 16.Me5 Ve8 17.Hd7 #XABCDEFGHY

8rwql+rsnk+(7zpp+-+pzpp'

6-+pvl-+-+&5+-+pvL-+-%

4-+-zP-+-+$3+-sNLzP-+P#

2PzPQ+-zPP+"1tR-+-+RmK-!

xabcdefghyH.18

*Vaùn Riumin – Kan ,Moscow1936Traéng : Vg1,Hc2,Xa1,Xf1,Td3,Te5,Mc3,a2,b2,d4,e3,f2,g2,h3 .

ẹen :Vg8,Hb8,Xa8,Xe8,Tc8,Td6,Mf8,a7,b7,c6,d5,f7,g7,h7 . 1.? + (Hình 18)1.f4 f6 2.Td6 Hd6 3.Xf3 Te6 4.Vh1 Xe7 5.Xg1 Xae8 6.g4!

[Tất cả đều đã được chuẩn bị, chốt trắng chuẩn bị tràn qua trân địa đối phương]6….Tf7 7.Hf2 Vh8 8.h4 a6? 9.f5 c5 10.Me2 cd4 11.ed4 Hb4 12.Mf4 Xe1 13.Xg3 Xg1 14.Xg4 15.He7 Vh8 15.g5 fg5 16.hg5

He3! [Việc đổi Hậu có lẽ là giải pháp tốt hơn cho đen (H.19)]

He3! [Việc đổi Hậu có lẽ là giải pháp tốt hơn cho đen (H.19)] XABCDEFGHY

8-+-+rsn-mk(7+p+-+lzpp'

6p+-+-+-+&5+-+p+PzP-%

4-+-zP-sN-+$3+-+Lwq-+-#

2PzP-+-wQ-+"1+-+-+-tRK!

xabcdefghy(Hình 19)

17.He3 Xe3 18.Vg2 Te8 19.Vf2 Xe7 20.Xc1 Tc6 21.Vf3 Xf7 22.Vg4 (Hình 20)[ Traéng ñang doïa 23.Ta6 ñen caøng theâm khoù khaên trong phoøng thuû ]

XABCDEFGHY8-+-+-sn-mk(

7+p+-+rzpp'6p+l+-+-+&

5+-+p+PzP-%4-+-zP-sNK+$

3+-+L+-+-#2PzP-+-+-+"

1+-tR-+-+-!xabcdefghy

(Hình 20)22….Xc7 23.Me6 Me6 24.fe6 Vg8 25.Vf5 Vf8 26.Ve5 [ Theá ñöùng ôû trung taâm raát toát cho traéng ]26….g6 27.Vd6

Xe7 28.Ta6 Ve8 29.Td3 Ñen ñaàu haøng. *Vaùn Alekhin – Monticelli ( San Remo 1930 )

Traéng : Vg1,He2,Xa6,Xd1,Tb3,Tc1,Mg5,c3,d4,e5,f2,g2,h3 .Ñen : Vh8,Hd7,Xb8,Xf8,Te7,Tf5,Mc6,b5,c7,d5,f7,g7,h6 .1.? + (Hình 21)

XABCDEFGHY8-tr-+-tr-mk(

7+-zpqvlpzp-'6R+n+-+-zp&

5+p+pzPlsN-%4-+-zP-+-+$

3+LzP-+-+P#2-+-+QzPP+"

1+-vLR+-mK-!xabcdefghy

(Hình 21)1.g4! Tg6[ 1….hg5? 2.gf5 Hf5 3.Xc6 Traéng öu thaéng ]

2.Mf3 Md8 3.Me1 c6 4.Md3 Me5 5.f4! f5 6.ef5 Tf6 7.f5 Md4 8.cd4 Td4 9.Vg2 Xbe8 10.Hf3 Tf7 11.Mf4 Te5 12.Ta3 Xg813.Tc5 Tb8 14.Tf2 Xe4?15.He4 ẹen chũu thua.

*Vaựn Kotov – Brostein (Champion USSR 13th ,1945 )Traộng : Vg1,Hd1,Xa1,Xe1,Tg2,Tg5,Mc3,Mh4,a2,b2,c4,f4,g3,h2 .

ẹen : Vg8,He8,Xa8,Xf8,Tc8,Tg7,Md7,Me5,a7,b7,c6,e4,f5,h6 . 1.? + (Hình 22)XABCDEFGHY

8r+l+qtrk+(7zpp+n+-vl-'

6-+p+-+-zp&5+-+-snpvL-%

4-+P+pzP-sN$3+-sN-+-zP-#

3+-sN-+-zP-#2PzP-+-+LzP"

1tR-+QtR-mK-!xabcdefghy

(Hình 22)1.Mf5!

[ Thí Maõ laáy hai choát môû ñöôøng taán coâng ]1….Xf5 2.Me4! Hf8 3.Md6 Xg5 ?!

[ Neân 3….hg5 caàm cöï laâu hôn ]4.fg5 hg5 5.Xf1 He7 6.Mf5 Hc5 7.Vh1 Mf6 8.Mg7 Meg4

[ Ñen giaêng baãy . Nhö 8.Hd8 Vg7 9.h3 Mf2 10.Vh2 Th3 11.Ha8 M6g4 12.Vg1 Me4 13.Vh1 Mg3 chieáu heát . ]9.Xf6! Vg7 10.Xf1 Te6 11.He2 Xe8 12.h3 Me3 13.b4 He5 14.Xae1 Traéng thaéng .

***

“Trong trung cuộc vấn đề cơ bản là sự phối hợp hoạt động của các quân . Và chính từ vấn đề này -sẽ làm nổi bật điểm yếu của phần lớn người chơi cờ . Rất nhiều tay cờ tấn công chỗ này một quân

đằng kia quân khác - mà không có sự phối hợp nào cả để về sau rất ngạc nhiên khi thấy thế cờ củamình yếu hơn.”

- Kh.R.Capablanca (VĐTG lần thứ III)

CHIẾM LĨNH VÀ KHAI THÁC CỘT MỞ

Nguyeân Taéc Chính : Vieäc chieám lónh vaø kieåm soaùt ñöôïc coät môû ( hoaëc coät nöõa môû ) , sau

ñoù ñem quaân theo coät môû Thaåm quyeàn xaâm nhaäp phoøng tuyeán ñoái phöông seõ baûo ñaûm moät öu theá lôùnveà sau .

Caực vớ duù minh hoùa :*Vớ duù 1 :

Traộng : Vg1,Xf1,a6,b5,d4,f4,g2,g5ẹen : Vg7,Xh8,a7,b7,d5,e6,f7,f5. 1….? +(Hình 23)

XABCDEFGHY8-+-+-+-tr(

7zpp+-+pmk-'6-+-+p+-+&

5+-+p+pzP-%4-+-zP-zP-+$

3zP-+-+-+-#2-zP-+-+P+"

1+-+-+RmK-!xabcdefghy

H.231….Xc8 2.Xf3 [Tích cöïc hoùa Xe . Neáu chôi 2.Xf2 coù theå seõ 2….Xc1 3.Xf1 Xc4 4.Xd1 Xc2]

2….Xc1 3.Vh2 Xd1 4.Xb3 Ñeán ñaây ñen thaéng khaù nhanh :4….b6 5.Xb4 Xd3 6.Vg1 Xd2 7.Vh2 Vg6 8.Vg3 Vh5 9.Vh3 [ 9.Vf3 Vh4 ]

9….Xd3 10.g3 Xd2 Traéng thua vì bò xung-xoaêng .*Ví duï 2 : Vaùn Judovich – Klaman

Traéng:Vg1,Hd2,Xd1,Xe1,Tf1,Th2,Mc3,Mf3, a2,b3,c5,d4,f2,g2,h3.

ẹen:Vg8,Hd8,Xa8,Xf8,Te7,Tf7,Mc7,Md7,a7,b7,c6,d5,f6,g6,h7. 1.? + (Hình 24)XABCDEFGHY

8r+-wq-trk+(

8r+-wq-trk+(7zppsnnvll+p'

6-+p+-zpp+&5+-zPp+-+-%

4-+-zP-+-+$3+PsN-+N+P#

2P+-wQ-zPPvL"1+-+RtRLmK-!

xabcdefghy (Hình 24)

Quân Trắng có một ưu thế về không gian , ngoài ra một trong hai Xe của nó đang đứng trên cột mởduy nhứt ; nhưng nếu Trắng chồng Xe một cách máy móc thì chẳng khác nào xách kiếm chém xuống

nước chẳng hiệu quả gì.1.Xe2 Xe8 2.Xde1 Tf8 3.Xe8 Me8

và Trắng không thể tăng cường thế trận của mình. Chiếm lấy cột mở chưa phải hoàn toàn là đủ ,cần phải có những điểm xâm nhập được; do đó trước hết Trắng cần phải tìm một mục tiêu tấn công

trên cánh Hậu .1.b4 b5 [ Nếu không Trắng sẽ đi b5 ]

2.a4 a6 3.ab5 ab5 4.Xa1 Xe8 5.Xa2! Hc8 6.Xea1 Hb7 7.Hb2 Me6 8.Xa3![ Chuẩn bị Xa1-a2 rồi Ha1 chiếm lĩnh cột “a” ]

8….Mc7 9.Xa5 Xa5 10.Xa5 Ma6 11.Ha3 Mab8 [11….Xa8 vì 12.Mb5 cb5 13.Tb5]12.Xa7(Hình 25 &26) [ Xe đã chiếm được hàng 7 ]

12….Hc8 13.Mb5 cb5 14.Tb5 Vg7 15.Tb8 Mb8 16.Te8 He8 17.b5 Tf8 18.He3 Hc8 19.Hf4 Đen đầu hàng . XABCDEFGHY

8-sn-+r+k+(7tRq+nvll+p'

6-+p+-zpp+&5+pzPp+-+-%

4-zP-zP-+-+$3wQ-sN-+N+P#

2-+-+-zPPvL"1+-+-+LmK-!

xabcdefghyH.25

XABCDEFGHY8r+lwq-trk+(

7zpp+-snpvlp'6-+-zp-+p+&

5+-zpPzp-+-%4-+-+-+-+$

3+P+-+-zP-#2PvLPzP-zPLzP"

1tR-+QsNRmK-!xabcdefghy

H.26*Vaùn A.G.Panchenko -2515 – Glek 2545 ,Cham 1993

1.Mf3 Mf6 2.g3 g6 3.b3 Tg7 4.Tb2 c5 5.e4 d6 6.Tg2 e5 7.0-0 0-0 8.Mc3 Mc6 9.Md5 Md5 10.cd5 Me7 11.Me1 (Hình 26)11….f5 12.c3 b6 13.d3 Tb7 14.c4 f4 15.Th3 Tc8 16.Tc8 Hc8 17.gf4?! Xf4 18.Mg2 Hh3! (H.27)

XABCDEFGHY8r+-+-+k+(

7zpp+-sn-vlp'6-+-zp-+p+&

5+-zpPzp-+-%4-+P+-tr-+$

3+P+P+-+q#

3+P+P+-+q#2PvL-+-zPNzP"

1tR-+Q+RmK-!xabcdefghy

(Hình 27)19.f3

[19.Mf4? ef4 (ủeồ 20….f3 +)]19….Xf7 20.f4!? ef4 21.Xf3 Hh6 22.Tg7 Vg7 23.h4 g5 24.hg5 Hg5 25.Xh3 Mg6 26.Hh5!º h6 27.Vh1! f3! 28.Me3?! He3

29.Xg1 Xf6 30.Xhg3 (Hình 28)[ Traộng choàng xe treõn coọt “g” gaõy sửực eựp ủaựng keồ cho ủen . Nhửng ủen ủaừ coự moọt keỏ hoaùch taựo baùo

vaứ tuyeọt vụứi hoựa giaỷi theỏ coõng cuỷa Traộng . ]XABCDEFGHY

8r+-+-+-+(7zp-+-+-mk-'

6-zp-zp-trnzp&5+-zpP+-+Q%

4-+P+-+-+$3+P+PwqptR-#

2PvL-+-+-+"1+-+-+-tRK!

xabcdefghy(Hình 28)

30….Hg5!![ Thaät baát ngôø . Ñen giaêng baãy, neáu Traéng aên haäu thì Vua vaø Haäu trong taàm taán coâng cuûa Xe ñen !! ]

31.Hh3 [ 31.Xg5 hg5 ñeå sau ñoù 32….Xh8 ! ]31….f2 32.Xg5 [ 32.Xf1 Hf4 ]

32….hg5 33.Hd7 Xf7 34.Hd6 Xh8 35.Vg2 Mh4 36.Vf1 fg1/H 37.Vg1 Xhf8 38.He6 Xf1 39.Xh2 X8f2 40.Vh3 Xh1 0 – 1 [Glek ]

*Vaùn Blodstejn 2370 – Belov 2445 ,Voskresen II 19931.e4 d6 2.d4 g6 3.c3 Mf6 4.Td3 Tg7 5.Mf3 0-0 6.0-0 Mc6 7.Xe1 e5 8.Mbd2 Mh5! 9.Mb3 Tg4 10.Te2 h6 11.h3 Tc8 º

12.Te3 Mf4 13.Tf1 g5!? 14.de5 Me5 15.Me5 Te5 16.Md4 Hf6![x f5] 17.Mf3 Te6 18.Me5 de5 19.Ha4 Vh8 ! 20.Vh2 g4 21.g3Mh3 22.Th3 gh3 23.f4 Xg8 24.f5 [ döôøng nhö caû hai beân ñeàu khoâng quan taâm ñeán vieäc chieám lónh coät môû”d”

ñeå ñoã quaân vaøo traän ñòa ñoái phöông .Tuy nhieân xeùt kyõ döôøng nhö chæ coù ñen laø coù theå laøm ñöôïc ñieàunaøy vì caùc haøng 6-7-8 ñeàu bò quaân ñen kieåm soaùt . Nhöng ñen laïi coù moät keá hoaïch khaùc nhanh hôn (Hình

29)] XABCDEFGHY

8r+-+-+rmk(7zppzp-+p+-'

6-+-+lwq-zp&5+-+-+P+-%

4Q+-+P+-+$3+-zP-vL-zPp#

2PzP-+-+-+"1tR-+-tR-+K!

abcdefgh(Hình 29)y

24….Xg4!! [choàng Xe coät “g” ñen ñaùnh maïnh vaøo ñieåm yeáu cuûa Traéng ngay maøkhoâng caàn phaûi maát thôøi gian trung chuyeån theo coät môû “d” ]

25.Hd1?! Xag8 26.fe6? [Traéng ñaùnh giaù söùc maïnh cuûa ñen chöa chính xaùc . Nhöng duø chôi 26.Xg1 Tc4 ñenvaãn öu ]

26….Xg3 + 27.ef7 [ 27.Hh5 Xe3 28.Hf7 (28.Xe3 Hf2 29.Vh1 Hg2 bí) Hg5 29.Hf2 Xg3 30.Xg1 Xg2 31.Xg2 hg2 ]27….Hf7 28.Xf1! [28.Xg1 Xg2! +] Hg6 ?! (Hình 30)

XABCDEFGHY8-+-+-+rmk(

7zppzp-+-+-'6-+-+-+qzp&

5+-+-+-+-%

5+-+-+-+-%4-+-+P+-+$

3+-zP-vL-trp#2PzP-+-+-+"

1tR-+Q+R+K!xabcdefghy

(Hình 30)[ ñeå sau ñoù 29….Xg2 30.Vh1 Xh2 31.Vh2 Hg2 # ; 29.Xg1 Xg2 30.Vh1 Hg3 + Belov]

Nhửng 29.Hd4!(Fritz 9)[29a….Xg7 30.Xf6 Hg4 (30....Hh5 31.Xh6+ Hh6 32.Th6 +) 31.Hd8+ Vh7 32.Xh6# ;]

[29b… Hg7 30.Td4+ ][29c….Vh7 30.Xf6 Hf6 (30….Hh5 31.Xh6+ Hh6 32.Th6 Vh6 33.Xf1+ ( Hình 31)

XABCDEFGHY8-+-+-+r+(

7zppzp-+-+-'6-+-+-+-mk&

5+-+-+-+-%4-+-wQP+-+$

3+-zP-+-trp#2PzP-+-+-+"

1+-+-+R+K!xabcdefghy

(Hình 31)31.Hf6 Xe3 32.Hf5+ Vh8 33.Hf4 Xg3 34.Hh6# ] .

Vì theá nöôùc chính xaùc laø :28…..He7 (fritz 9) 29.Hd4 Vh7 30.Hd5 Xg7 [30….Xf8? 31.Tc5 + ]

31.Hf5 (Hình 32) Traéng öu . XABCDEFGHY

8-+-+-+-+(7zppzp-wq-trk'

6-+-+-+-zp&5+-+-+Q+-%

4-+-+P+-+$3+-zP-vL-trp#

2PzP-+-+-+"1tR-+-+R+K!

xabcdefghy(Hình 32)

*Vaùn Skembrit 2545 – Timman 2620 ,Corfu (m/3) 19931.d4 Mf6 2.c4 e6 3.Mf3 d5 4.Mc3 dc4 5.e3 a6 6.a4 Tb4!? 7.Tc4 c5 8.0-0 0-0 9.Ma2!? b6 10.Mb4 cb4 11.Td2 a5 12.Me5!

Tb7!? 13.f3 Mc6?! 14.Mc6 Tc6 15.He2?! Hd7 16.b3 Me8! 17.Xfd1 Md6 18.Te1 Mc4 19.Hc4 Tb7 20.e4 Ta6 21.Hc1 Xac8?!22.He3 h6 23.d5 Xc5!?24.Tf2! ed5 25.Hf4! Xc2 26.Xd5!He627.Xad1![chuaån bò xaâm nhaäp (H.33) ]

XABCDEFGHY8-+-+-trk+(

7+-+-+pzp-'6lzp-+q+-zp&

5zp-+R+-+-%4Pzp-+PwQ-+$

3+P+-+P+-#2-+r+-vLPzP"

1+-+R+-mK-!xabcdefghy

(Hình 33)27….Xb2?

[ vieäc xaâm nhaäp cuûa xe ñen baây giôø khoâng thöïc söï chính xaùc , nhöng neáu chôi 27….Tb7 seõ 28.Xd8! Traéng vaãn öu ] 28.Td4! Xb3 29.Xd6 Hc8? 30.Tg7!Hc5

[ 30….Vg7 31.Hh6 Vg8 32.Hg5 ñeå Xh6 # ]31.Td4!Hg5 32.Xh6!f6º 33.Xh8! [ 33….Vg7 34.Hc7 ( Xf8 yeáu) ] 1-0 (Hình 34)

XABCDEFGHY

8-+-+-trktR(7+-+-+-+-'

6lzp-+-zp-+&5zp-+-+-wq-%

4Pzp-vLPwQ-+$3+r+-+P+-#

2-+-+-+PzP"1+-+R+-mK-!

xabcdefghy(Hình 34)

XỬ LÝ ƯU THẾ HƠN CHẤT

(Xe+Chốt chống Tượng + Chốt)

Trong rất nhiều trường hợp người chơi cờ có ưu thế vật chất bỗng quyết định trả lại ưu thế vật chấtcho đối phương đểchuyển về cờ tàn chốt có ưu thế thắng.

*Vớ duù 1

Traộng : Vg3,Xd1,Xc8,a2,,f5,h2ẹen : Vd6,Xb5,e4,g5,h7. 1.? + (Hình 35)

XABCDEFGHY8-+R+-+-+(

7+-+-+-+p'6-+-mk-+-+&

5+r+n+Pzp-%4-+-+p+-+$

3+-+-+-mK-#2P+-+-+-zP"

1+-+R+-+-!xabcdefghy

( Hình 35 – Traéng ñi tröôùc thaéng )1.Xd8 Ve5 2.X8d5! Xd5 3.Xd5 Vd5 4.a4[ Traéng coù hai choát thoâng “a” vaø “f” öu theá lôùn ]

4….h5 5.f6 h4 6.Vg4 Ve6 7.a5 e3 8.Vf3 g4 9.Ve3 ẹen xin thua . *Vớ duù 2 :

Traộng : Vg1,Hd5,Tb3,Xa1,b2,c2,f2,g2,h2ẹen : Vg8,Hb6,Tc5,Xf8,b5,e5,f7,g7,h7 . 1.? + (Hình 36)

XABCDEFGHY8-+-+-trk+(

7+-+-+pzpp'6-wq-+-+-+&

5+pvlQzp-+-%4-+-+-+-+$

3+L+-+-+-#2-zPP+-zPPzP"

2-zPP+-zPPzP"1tR-+-+-mK-!

xabcdefghyHình 36

1.Xa8! Tf2 2.Vf1 Hf6 3.Hf7 Hf7 4.Tf7 Vf7 5.Xf8 Vf8 6.Vf2[ Traéng seõ thaéng vaùn côø naøy nhôø vaøo choát thoâng xa ]

6….Ve7 7.Ve3 Vd6 8.Ve4 b4 9.c3 b3 10.c4 g6 11.g4 h5 12.gh5 gh5 13.h4 Vc6 14.Ve5 Vc5 15.Vf5 Vd4 16.Vf4 Vc5 17.Ve5[Traéng söû duïng qui taéc “tam giaùc” ]

17….Vc4 18.Ve4 Vc5 19.Vd3 Ñen ñaàu haøng . *Ví duï 3 :

Traéng : Vc3,Xg3,a2,b3,f6,g5,h4Ñen : Vg8,Tf5,b5,c6,e6,f7,g6,h5 . 1.? + (Hình 37)

XABCDEFGHY8-+-+-+k+(

7+-+-+p+-'6-+p+pzPp+&

5+p+-+lzPp%4-+-+-+-zP$

3+PmK-+-tR-#2P+-+-+-+"

1+-+-+-+-!xabcdefghy

H.37Traéng coù öu theá chaát vaø Vua tích cöïc hôn so vôùi Ñen ,nhöng Töôïng ñen baûo veä caùc choát ñen chaëc cheõ .

Döôøng nhö Xe traéng khoâng theå xaâm nhaäp theo coät môû “d” ñeå vaøo phoøng tuyeán beân Ñen ñöôïc . Nhöng :1.Xg2 Te4 2.Xd2 Td5

[ Ñen ñoùng bít con ñöôøng duy nhaát maø xe traéng coù theå xaâm nhaäp ]3.Xd5! [ Hy sinh xe môû ñöôøng cho choát tieán leân ! ]

3….ed5 4.a4 + ba4 5.ba4[Ñen khoâng theå chaän ñöôïcchoát thoâng coät “a”] Traéng thaéng .

TƯ LIỆU THAM KHẢO

Yearbook Sahovski Informator N079/2000 BeogradChieán thuaät trong côø vua ( Tröôøng Ñaïi Hoïc TDTT-NXBTDTT )

Chieán löôïc & Chieán thuaät NBHCB-A.Koblentz (Lieân Ñoaøn Côø Tp.HCM)Giaùo trình ñaøo taïo VÑV Caáp 1 QG Lieân Xoâ (naêm 3-4) -V.E.Golenhisev

ChessDatabaseFritz9Baựo Theồ Thao TP.HCM

Caồm nang ủoứn phoỏi hụùp - P.Maùnh ThửứaTaứn cuoọc cụ baỷn - Berger

Nửụực Nga 2000 - V.PozharskyLuaọt cụứ vua - Lieõn ẹoaứn Cụứ VN

www.thuvien-ebook.com.vntambao biên soạn chuyển ebook

Vòng chung kết giải vô địch thế giới nữ

Xem thêm: Nhập Môn Cờ Vua
[Ẩn quảng cáo]