Tài liệu, bài giảng, văn bản, luận văn, đồ án, tiểu luận...

thanh tuu chon giong dot bien va giong da boi the

Lượt xem:335|Tải về:2|Số trang:0 | Ngày upload:09/11/2012

Tìm hiểu "Về những thành tựu của giống đột biến gen và giống đa bội thể "đề tài:Nhóm thực hiện : nhóm 4Lớp: k2 - Đhsp sinh (liên thông)Khoa : khoa học tự nhiêntrường :đại học hồng đứcI) Những thành tựu của giống đột biến gen Vào năm 1964, ở Roma, một hội nghị do FAO và IAEA tổ chức đã đưa ra những đánh giá về kết quả và triển vọng của phương pháp chọn giống đột biến đối với cải tiến giống cây trồng và 5 năm sau người ta công bố đã co 77 giống đột biến ra đời. Vào năm 1990, hội nghị do FAO/IAEA tổ chức thông báo có1363 giống cây trồng được tạo ra từ phương pháp đột biến ở 48 quốc gia, trong đó có 559 giống hoà thảo và 415 giống cây trồng. Đến 1996, thì cũng theo FAO/IAEA công bố đã có tới gần 1800 giống cây trồng Còn hiện nay,...

Tìm hiểu
"Về những thành tựu của giống đột biến gen và giống đa bội thể "
đề tài:
Nhóm thực hiện : nhóm 4
Lớp: k2 - Đhsp sinh (liên thông)
Khoa : khoa học tự nhiên
trường :đại học hồng đức

I) Những thành tựu của giống đột biến gen
Vào năm 1964, ở Roma, một hội nghị do FAO và IAEA tổ chức đã đưa ra những đánh giá về kết quả và triển vọng của phương pháp chọn giống đột biến đối với cải tiến giống cây trồng và 5 năm sau người ta công bố đã co 77 giống đột biến ra đời.
Vào năm 1990, hội nghị do FAO/IAEA tổ chức thông báo có1363 giống cây trồng được tạo ra từ phương pháp đột biến ở 48 quốc gia, trong đó có 559 giống hoà thảo và 415 giống cây trồng. Đến 1996, thì cũng theo FAO/IAEA công bố đã có tới gần 1800 giống cây trồng
Còn hiện nay, theo thống kê mới nhất của FAO/IAEA đã có trên 3000 giống cây trồng mới được tạo ra bằng phương pháp đột biến , trong đó riêng gíông lúa là hơn 600 giốngvà Trung Quốc đang là nước dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực trồng giống lúa đột biến có những tính trạng đặc sắc.
Hơn 90% các giống đột biến nói trên được tạo ra nhờ nhờ việc sử dụng tia X và tia Gamma. Và phần lớn các giống đột biến được đưa vào sản xuất là những dang có thay đổi về kiểu hình, thời gian ra hoa, màu và dạng hoa, kích thước và màu quả,chống sâu bệnh. Một số đột biến có giá trị khác như thay đổi hàm lượng prôtêin, axitamin, chất lượng tinh bột ở nội nhũ hạt (lúa, lúa mì, ngô.). Ngoài ra,nhờ phương pháp này người ta đã tạo ra các dòng cận phối ở ngô, lúa có khả năng tổ hợp tốt để cho ra các con lai có ưu thế lai; một số đột biến khác có tính bất thụ đực hoặc phục hồi tính hữu thụ rất cần cho việc sản xuất hạt lai; một số đột biến lại cho sản lượng cao hơn dạng ban đầu
1/ ở việt nam:
1.1 Giống lúa:
-Giống lúa chống sâu bệnh, chịu thâm canh : A20, DT10, Xuân số 5
-Giống lúa chịu mặn, chịu rét , cây cứng : DT11, Xuân số 6
-Giông lúa Tài nguyên ĐB-100, giống lúa tám thơm đột biến không mẫn cảm với quang chu kì, thời gian sinh trưởng ngắn, năng suất và chất lượng gạo cao .
-Giống lúa thơm đột biến Basmati: giống này có nguồn gốc từ giông Basmati của Pakistan và ấn độ, giống ban đầu chỉ có năng suất 2-3 ta/năm, gieo trồng 1 vụ, thời gian sinh trưởng 140-150 ngày/vụ . Nhưng sau khi được trung tâm hạt nhân TP Hồ Chí Minh kết hợp với trung tâm khoa học nông nghiệp và phát triển nông thôn- Tỉnh Sóc Trăng, xử lí phóng xạ và chọn lọc qua các thế hệ, hiện nay đã đạt được dòng thuần chủng. Đặc điểm nổi trội của dòng thuần này là: vẫn giữ được mùi vị của lúa Basmati cũ ( kết quả này không thể thực hiện được bằng phương pháp lai tạo chọn lọc ), hàm lượng tinh bột là 19-31%, thời gian sinh trưởng là 90 ngày, có thể thâm canh 2-3 vụ/ năm, chiều cao từ 90-95 cm, hạt dài thon đẹp và năng suất tăng gấp 2-2.5 lần so với giống cũ. Hiện nay được trồng khoảng 50 ha ở 2 tỉnh Sóc Trăng , Đồng Nai. Ngoài ra, giống này có thể trồng trên đất bị nhiễm phèn, nhiễm mặn của vùng đồng bằng sôn g Cưu r Long, khả năng chịu sâu bệnh tương đối tốt và nổi trội hơn so với nhiều giống lúa thơm nhập khẩu khác.
Bên trái: Cánh đồng lúa thơm đột biến Basmati M5( vụ thứ 5)
Bên phải: Hạt gạo lúa tám thơm ngắn thông thường của Việt Nam và hạt gạo dài của lúa Basmati
Cánh đồng lúa thơm đột biến Basmati
-Xử lí giống lúa Mộc Tuyền bằng tia Gamma tạo ra giống lúa MT1: chín sớm,thấp, cứng cây, không ngã, chịu chua , chịu phèn, năng suất tăng 15-25%.
-Viện di truyền nông nghiệp là một trong những cơ sở áp dụng kĩ thuật hạt nhân trong chọn giống cây trồng và đã đưa vào sản xuất nhiều giống lúa đột biến như: DT10, khang dân đột biến, tám thơm đột biến, lúa chịu mặn CM11, các giống lúa nếp như DT21, DT22. Trong đó DT10 được tạo ra từ năm 1990 và đến nay vẫn được sử dụng nhiều ở các tỉnh phía Bắc với diện tích khoảng 1 triệu ha. Còn giống khang dân đột biến hiện đã phát triển hàng vạn hecta và được thương mại hoá về bản quyền giống.
-Gần đây giống nếp thầu dầu đã được xử lí chọn tạo dòng đột biến và đạt dược kết quả thành công: chất lượng tốt, sản lượng cao. Cũng với phương pháp đột biến bằng kĩ thuật hạt nhân trên giống lúa tám thơm người ta đã thu được kết quả dạng đột biến: hạt dài, hạt siêu dài và hạt nhỏ đều cho năng suất cao. Trong đó hạt dài và siêu dài đạt chỉ tiêu xuất khẩu của gạo TháI Lan, còn hạt nhỏ cho gạo rất trong, thơm , ngon giống tám thơm cổ truyền.
-Ngoài ra, còn có giống lúa đột biến VND95-20 của viện khoa học kĩ thuật nông nghiệp miền Nam là một trong 5 giống lúa xuất khẩu chủ lực, được gieo trồng gần 200.000ha và được trao tặng giải thưởng nhà nước.
1.2 Giống ngô:
Có ngô đột biến DT6 được tạo ra từ 12 dòng đột biến của ngô M1, giống có đặc điểm: chín sớm, năng suất cao, hàm lượng prôtêin tăng 15% so với giống cũ.


1.3 Giống đậu tương:
Giống đậu tương chịu nóng: M103, DT84
Các giống đậu tương được tạo ra bằng phương pháp đột biến như DT84, DT90, AK06, DT99, hiện đang được trồng khoảng 50% diện tích đậu tương cả nước, góp phần làm tăng diện tích, năng suất lên gấp đôi từ 7.8 tạ/ha,diện tích là 102.1 ngàn ha vào năm 1985 lên tới 14.7 tạ/ha, diện tích 200 ngàn ha vào năm 2007 sau hơn 20 năm đổi mới.
Giống đậu tương DT99
1.4 Giống lạc:
-Giống V79 do Đại học Nông nghiệp I Hà Nội và trung tâm nghiên cứu thực nghiệm đậu đỗ chọn tạo ra, bằng cách dùng tai RơnGhen gây đột biến trên giống lạc Bạch Sa, giống đột biến có đặc điểm: thời gian sinh trưởng là 120-125 ngày , năng suất trung bình là 20tạ/havà có thể đạt 30ta/ha
Giống lạc V79
- Giống lạc 4329 : do trung tâm nghiên cứu thực nghiệm đậu đỗ tạo ra từ việc xử lí đột biến phóng xạ trên giống Hoa17 của Trung Quốc vào năm 1983, và giống được công nhận quốc gia vào năm 1995. Giống có khả năng sinh trưởng khoẻ, khả năng phân cành cao, bộ lá xanh đậm, thời gian sinh trưởng trung bình là 130-140 ngày, năng suất 20-25 ta/ha, cao nhất là 35 ta/ha. Ngoài ra, giống có khả năng kháng bệnh thối quả cao, lỡ cổ rễ, khá thích hợp cho vùng đất phù sa, đất thịt nhẹ, đất đồi thấp trong vụ xuân ở các tỉnh phía Bắc như Thanh Hoá, Hà Tây và năng suất đạt ở các tỉnh là 25-30 tạ/ ha.
- Giống lạc DT332: được tạo ra bằng phương pháp gây đột biến từ Sen lai. Giống có ưu điểm là vỏ mỏng, thích hợp cho đồng bằng sông Hồng, năng suất 25-30 ta/ha và có khả năng chống đổ, chịu rét khá.
1.5 Các giống khác:
-Cà chua Hồng Lan, quả tròn, không múi, chống bệnh sương mốc tốt.
-Táo má hồng : được tạo ra bằng cách xử lí táo Gia Mộc từ chất NMU, giống cho 2vụ/ năm
Cà chua Hồng Lan
-Đào tiên, đào muộn, đào vàng cũng là những giống được tạo ra từ phương pháp gây đột biến.
Đào vàng
Đào tiên
-Giống chuối đột biến gen có khả năng kháng sâu bệnh tốt
- Giống cam đột biến không hạt được tạo ra bằng cách xử lí phóng xạ
-Về giống hoa đột biến chúng ta có: hoa cúc thân thấp trồng vào mùa hè, hoa loa kèn bền ngày hơn, hoa hồng nhiều màu sắc, các loại hoa lan nở đúng vào dịp tết.
Giống chuối đột biến gen
Giống cam đột biến không hạt
2/ trên thế giới:
2.1 Giống lúa
-Thụy Điển : lúa mạch không đổ "Pallas", lúa mạch thấp cây chín sớm Mari
-áo: lúa mạch " Vera" chống bệnh ghỉ sắt
-Mỹ: lúa mạch "Pen rad" chịu rét khoẻ; lúa kiều mạch " Pholorad" chống bệnh nấm đen, rơm ngắn, sản lượng cao; lúa mạch "Allamo" X chống bệnh giỏi.
-Đức : lúa mì " Iuta" sản lượng cao, chịu rét, rơm ngắn.
-Lúa sản lượng cao của ấn Độ , Nhật Bản
ở Tiệp Khắc : các giống lúa mạch đột biến được trồng làm bia rất phổ biến. Còn ở California (Mỹ) khoảng 120.000 ha được trồng bằng giống lúa đột biến với nhiều tính trạng tốt
ở Nhật với phương pháp đột biến đã tạo ra được giống lúa lá cứng cao sản. Với giống mới này người dân có thể trồng lúa sát nhau hơn mà không lo ảnh hưởng đến năng suất, đồng thời lượng phân bón sử dụng cho giống cũng giảm.
Cánh đồng lúa cao sản ở nhật
2.2 Các giống khác:
-Thuỵ Điển: đậu Hà Lan " Strol " năng suất cao, mù tạc trắng " Primeke "
-Mỹ: đậu tương " Sanilak", "Xiuei", "Gretiot" chín sớm, chống nấm đốm lá, không đổ; lạc "NC4X" chống bệnh đốm lá; cà chua "Singa" sản lượng cao, chín sớm, quả gữ được hàng tháng; hoa cẩm chướng có thời gian nở kéo dài.
-Senegal: lạc củ to , hàm lượng dầu cao.
-Nga: giống bông đột biến No.108 có bụi dày,lá xanh đậm, chống đổ, chống bệnh giỏi, năng suất và chất lượng bông cao. Giống được tao ra nhờ việc xử lí tia Gamma.
-Nga, Mỹ, Đức: giống đậu Hà Lan, giống đậu tương chín sớm,chống nấm, hàm lượng prôtêin và lipit cao, màu sắc, kích thước hạt thay đổi
. -Với việc sử dụng các dạng tia phóng xạ trong chọn giống cây ăn quả cũng đã đem lại nhiều kết quả tốt. Ví dụ : ở mận người ta đã thu được những dạng chín sớm ( Anh, Tây Đức); ở táo, lê có những dạng chịu rét khoẻ, màu sắc quả thay đổi ( Đức, Liên Xô, Thuỵ Điển , Anh ); ở nho, bằng phương pháp này đã khắc phục được hiện tượng không lai được giữa các loài.
ở cây gỗ, dưới tác dung của tia phóng xạ đã xuất hiện những dạng có sự thay đổi về màu sắc, kích thước, hình dạng, phân bố của lá, hoa, quả, tính hữu thụ, nhịp điệu sinh trưởng và thời gian sinh trưởng.
ở cây sinh sản sinh dưỡng, bằng phương pháp này người ta đã cho ra đời nhiều giống đột biến có tính trạng quý như: ra hoa sớm, không hạt ( anh đào, nho), thay đổi dạng quả, chín sớm(táo, nho, dâu tây) ,tính kháng sâu bệnh cao ( mía, táo, nho) .
-Cũng nhờ phương pháp đột biến, người ta đã gây đột biến trong quá trình hình thành sắc tố ở hoa hồng, gen quy định sắc tố đỏ DFR đã bị mất hoạt tính và thay bằng cơ chế dùng gen tạo sắc tố gam màu xanh từ đó tạo ra loài hoa hồng có sắc tố màu xanh.
hoa hồng xanh
-Mới đây, các nhà khoa học Anh nhờ kĩ thuật biến đổi gen, đã tạo ra "siêu cà chua" có mùi vị giống cà chua bình thường nhưng có khả năng đẩy lùi các tế bào ung thư, tiểu đường, tim mạch đó là cà chua tím
cà chua tím và cà chua đỏ
II/ thành tựu giống đa bội:
Hiện nay với việc sử dụng thể đa bội trong chọn giống cây trồng đang là một phương pháp chọn giống rất độc đáo và có hiệu quả bởi những đặc điểm của thể đa bội mang lại. Trên thế giới, kể từ sau khi phát hiện ra các chất Cônsisin , Acenaphthen.là những chất gây hiệu quả đa bội rõ rệt nhất, thì vấn đề đa bội thể đã được nghiên cứu và sử dụng với một phạm vi ngày càng sâu rộng. Nếu như năm1983, người ta mới chỉ gây tạo được cây đa bội ở 41 loài, thì đến nay hầu hết các loài cây trồng chủ yếu đều có đại diện là đa bội thể. Trong đó, nhiều nhóm cây có giá trị cao như: nhóm cây lấy củ, cây làm thức ăn gia súc, cây lấy hạt, cây lấy dầu, cây ăn quả, cây cảnh.
Môt trong những thành tựu lớn nhất của phương pháp đa bội thể đó là việc tạo ra cây củ cải đường tam bội. Nhiều nước đã trồng phổ biến giống cây này như: Pháp, Ba Lan, Đan Mạch. So với củ cải đường lưỡng bội thì củ cải đường tam bội có sản lượng cao hơn 6-7%, hàm lượng đường cao hơn 18%. Đường ở củ cải đường tam bội có chất lượng cao, hàm lượng chất độc và tro thấp, giá thành hạ vì dễ chế biến hơn. Dạng củ cải đường tam bội có khả năng chống bệnh tốt hơn dạng lưỡng bội. Củ cải đường tam bội sử dụng trong chăn nuôi có sản lượng vượt dạng lưỡng bội 12-30%.
Đối với cây lấy hạt thì kết quả lớn nhất là việc tạo ra được giống lúa mì đen tứ bội, giống này có thể cạnh tranh với dạng lưỡng bội và được trồng phổ biến ở Đức, Canada. Đặc điểm của lúa mì đen tứ bội là hạt có kích thước to hơn, khả năng nảy mầm tốt hơn, tỷ lệ và chất lượng bột cao hơn dạng lưỡng bội. Và trong những năm gần đây người ta cũng đã thu được một số kết quả trong chọn giống tứ bội thể ở ngô, lúa mạch, lúa.
hồng tam bội
Trong các cây lấy quả thì thành tựu đáng kể là việc tạo ra dưa hấu tam bội, nho tứ bội, chuối hồng tam bội. và những loại quả này đã có mặt trên thị trường. Chúng có đặc điểm là: quả to, không hoặc ít hạt, hàm lượng chất dinh dưỡng cao hơn, hương thơm hơn.
Nho không hạt
Dưa hấu tam bội không hạt
Chanh không hạt
Bên cạnh những giống đa bội thì người ta cũng đã tạo được những giống dị đa bội có năng suất cao, chất lượng tốt, khả năng chống chịu cao như việc tạo con lai giữa: lúa mì x cỏ băng cho con lai có khả năng chống đổ , chống rụng hạt, hàm lượng prôtêin rất cao.
Trong lĩnh vực cây cảnh thì việc áp dụng phương pháp đa bội cũng đã đạt được nhiều kết quả thành công, tạo ra những cây cảnh có thế đẹp, độc đáo và tạo được nhiều giống hoa mới, trong đó nhắc nhiều đến là những loài phong lan.
Riêng ở Việt Nam thì thể đa bội cũng được chú trọng trong công tác chọn giống và đã đạt được nhiều thành tựu : tạo được giống dưa hấu tam bội không hạt, giống rau muống tứ bội cọng to dùng để chăn nuôi, giống táo đào vàng, hoa đa bội như Bát tiên. Đặc biệt là giống dâu tằm tam bội số7, 12, 28, 36, tạo ra bằng cách gây đột biến giống địa phương tạo dạng tứ bội , sau đó cho dạng tứ bội này lai với dạng lưỡng bội tạo ra dâu tằm tam bội có đặc điểm sinh trưởng mạnh, cành gọn, trồng dày, năng suất cao ( năm thứ nhất 7-10 tấn, năm thứ 2: 15-20-25 tấn) chất lượng lá tốt, làm tăng sản lượng kén từ 4.3 - 12.3%, kháng được một số bệnh như: ghỉ sắt, bạc than., chịu hạn, chịu úng
Hoa bát tiên đa bội
Cây hoa sứ tứ bội
Một số cây cảnh được tạo ra từ phương pháp đa bội:
Hoa phong lan
Hoa phong lan
Hoa sứ