Tài liệu, bài giảng, văn bản, luận văn, đồ án, tiểu luận...
/15

Tỏ lòng

Lượt xem:186|Tải về:0|Số trang:15 | Ngày upload:18/07/2013

Giáo án Ngữ văn 10 (CB) Tiết Người soạn: Phạm Thị Thủy Tỏ lòng (Thuật hoài) (1 tiết) Phạm Ngũ Lão I. Mục tiêu bài học Học xong bài này, học sinh cần đạt những mục tiêu sau: 1. Mục tiêu bậc 1 - Đọc thuộc và diễn cảm phiên âm và bản dịch thơ. - Nêu lại những nét chính về cuộc đời và sáng tác của Phạm Ngũ Lão. - Xác định đúng thể thơ của bài, nêu lại các đặc điểm của thể thơ đó và xác định được bố cục bài thơ. 2. Mục tiêu bậc 2 - So sánh chỉ ra được các điểm khác nhau giữa bản dịch nghĩa với bản dịch thơ và nêu ý nghĩa sự khác nhau đó. - Phân tích được hình tượng tráng sĩ thời Trần (tư thế, bối cảnh xuất hiện, thủ pháp miêu tả) và hình tượng quân đội nhà Trần (sức mạnh của đội quân, thủ pháp miêu tả). - Giải thích được quan niệm về chí làm trai của Phạm Ngũ Lão ở câu 3, so sánh với thơ trung đại và ca dao. - Lý giải nỗi thẹn của Phạm Ngũ Lão ở câu cuối, liên hệ với nỗi then trong thơ Nguyễn Khuyến. 3. Mục tiêu bậc 3 - Phân tích được mối quan hệ giữa hình ảnh tráng sĩ và hình ảnh quân đội nhà Trần để làm nổi bật lên hào khí Đông A. - Phân tích được cái tâm - cái chí cao đẹp thể hiện vẻ đẹp nhân cách của Phạm Ngũ Lão. - Đánh giá giá trị của bài thơ trong thời đại của Phạm Ngũ Lão và chứng minh ý nghĩa của bài thơ đối với giới trẻ trong thời đại ngày nay. II. Phương tiện, phương pháp dạy học 1. Phương pháp dạy học - Phương pháp dạy đọc - hiểu, phương pháp phát vấn, phương pháp thuyết trình 2. Phương tiện dạy học - Phương tiện: + Sách giáo khoa, sách giáo viên, tài liệu tham khảo, giáo án + Bảng viết - Học liệu: + Các sách tham khảo: Tìm hiểu tác giả tác phẩm văn học 10, Tư liệu dạy và học môn Ngữ văn 10 - Nguyễn Trọng Hoàn (Nxb Hà Nội), Đọc hiểu văn bản Ngữ văn 10 - Nguyễn Trọng Hoàn (Nxb Giáo dục)… + Tranh vẽ về giai thoại lịch sử Phạm Ngũ Lão và quân đội thời Trần III. Yêu cầu học sinh chuẩn bị - Học sinh đọc trước bài ở nhà (đọc kỹ cả ba phần phiên âm, dịch nghĩa, dịch thơ), trả lời các câu hỏi hướng dẫn học bài trong SGK. - Chuẩn bị, tìm hiểu trước: + Tác giả Phạm Ngũ Lão: căn cứ vào phần Tiểu dẫn trong SGK và tìm thêm những câu chuyện, giai thoại lịch sử về Phạm Ngũ Lão. + Một số câu ca dao hoặc thơ Việt Nam trung đại (cụ thể: thơ Nguyễn Công Trứ) có nói đến chí làm trai (xem lại phần ca dao đã học và tìm thêm trong sách tham khảo) IV. Tiến trình dạy học 1. Ổn định tổ chức lớp học 2. Kiểm tra bài cũ: Các đặc điểm lớn về nội dung của Văn học trung đại Việt Nam (Bài khái quát) 3. Giới thiệu bài mới Ở bài trước các em đã tìm hiểu những nét khái quát nhất về văn học trung đại Việt Nam như các giai đoạn phát triển, những đặc điểm lớn về nội dung, nghệ thuật. Hôm nay chúng ta sẽ tiếp cận một tác phẩm cụ thể, tiêu biểu cho giai đoạn đầu tiên - từ thế kỷ X đến hết thế kỷ XIV, đó là bài thơ Tỏ lòng (tên chữ Hán là Thuật hoài) của tác giả Phạm Ngũ Lão. Bài thơ này khá ngắn gọn, nhưng nó vừa thể hiện những đặc điểm nội dung, nghệ thuật như các em đã được học, vừa có những nét riêng rất độc đáo mà sau đây cô sẽ hướng dẫn các em tìm hiểu. 4. Dạy bài mới Các bước tiến hành Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức cần đạt  4.1. Hướng dẫn tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm  - GV hỏi: Dựa vào phần đã chuẩn bị ở nhà, một em hãy nêu lại những nét chính về cuộc đời và các sáng tác của Phạm Ngũ Lão. Trong quá trình HS trả lời,GV đưa ra các câu hỏi nhỏ để định hướng: + Cuộc đời: năm sinh, năm mất, quê quán, con người như thế nào… + Sáng tác: sáng tác nhiều hay ít, hiện còn những tác phẩm nào - Sau khi HS trả lời GV chốt lại (ghi nét chính lên bảng hoặc đọc để HS ghi vở) - GV mở rộng thêm kiến thức về tác giả: đọc một đoạn trong Đại Việt sử kí toàn thư